Rig Veda 10.98.8: Mandala 10, Sukta 98, Mantra 8
Sukta 10.98
Rishi: Devāpi Ārṣṭiṣeṇa
Devata: Agni (directly addressed); Parjanya as the action/boon activated
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यं त्वा देवापिः शुशुचानो अग्न आर्ष्टिषेणो मनुष्यः समीधे । विश्वेभिर्देवैरनुमद्यमानः प्र पर्जन्यमीरया वृष्टिमन्तम् ॥
Transliteration
yáṃ tvā devā́piḥ śuśucā́nó agna ārṣṭiṣeṇó manuṣyàḥ samī́dhe | víśvebhir deváir anumádyamānaḥ prá parjányam īraya vṛṣṭimántam ||
Translation
હે અગ્નિ, જેને માનવ આર્ષ્ટિષેણ દેવાપિ તેજસ્વી રીતે પ્રજ્વલિત કરે છે—સર્વ દેવો દ્વારા અનુમોદિત અને આનંદિત—તમે વર્ષાવાન પરજન્યને પ્રેરિત કરો; વृष्टિભર્યા પ્રવાહને જગાવો.
Word by Word
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma-prātipadika)
देवापिःDevāpi
देवापिः:
कर्तृ
TypeNoun (Proper)
Rootदेवापि (prātipadika; proper name)
शुशुचानःshining, blazing
शुशुचानः:
कर्तृ (देवापेः विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootशुच् (धातु) → शुशुचान (perf. act. participle)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
आर्ष्टिषेणःĀrṣṭiṣeṇa (name/epithet)
आर्ष्टिषेणः:
कर्तृ (देवापिः/मनुष्यः इत्यस्य सह-सम्बन्धी)
TypeNoun (Proper/Epithet)
Rootआर्ष्टिषेण (prātipadika; epithet/name)
मनुष्यःthe man, mortal
मनुष्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनुष्य (prātipadika)
समीधेis kindled / kindles (for himself)
समीधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-इध् (धातु) → समीधे
विश्वेभिःwith all
विश्वेभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (prātipadika)
देवैःwith the gods
देवैः:
करण
TypeNoun
Rootदेव (prātipadika)
अनुमद्यमानःrejoicing/being gladdened (in accord)
अनुमद्यमानः:
कर्तृ (मनुष्यः/देवापिः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootअनु-√मद् (धातु) → अनुमद्यमान (pres. pass./ātmanepada participle)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga/avyaya)
पर्जन्यम्Parjanya (rain-god)
पर्जन्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपर्जन्य (prātipadika)
ईरयset in motion, impel
ईरय:
क्रिया
TypeVerb
Rootईरय (causative stem of √ईर/√इर् ‘to set in motion’)
वृष्टिमन्तम्possessing rain, rain-bringing
वृष्टिमन्तम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootवृष्टि + मन्त (prātipadika)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.