Rig Veda 10.87.9: Mandala 10, Sukta 87, Mantra 9

Sukta 10.87

Devata: Agni (protector of yajña; leader toward the Vasus)

Samhita Patha (Devanagari)

तीक्ष्णेनाग्ने चक्षुषा रक्ष यज्ञं प्राञ्चं वसुभ्यः प्र णय प्रचेतः । हिंस्रं रक्षांस्यभि शोशुचानं मा त्वा दभन्यातुधाना नृचक्षः ॥

Transliteration

tīkṣṇénāgne cákṣuṣā rakṣa yajñáṃ prā́ñcaṃ vásubhyaḥ prá naya prácetaḥ | hiṃsráṃ rakṣā́ṃsy abhí śóśucānaṃ mā́ tvā dabhan yātu-dhā́nā nṛ-cákṣaḥ ||

Translation

હે અગ્નિ, તીક્ષ્ણ દૃષ્ટિથી યજ્ઞનું રક્ષણ કર; હે પ્રચેતસ, તેને આગળ વાસુઓ તરફ લઈ જા. હિંસક રક્ષાંસિ સામે પ્રજ્વલિત થઈ ઊભો રહે; હે નૃચક્ષસ, યાતુધાનોએ તને છલ ન કરે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तीक्ष्णेन: with sharp (power)
• तीक्ष्णेन: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण- (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• चक्षुषा: with (your) eye, with sight
• चक्षुषा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: चक्षुस्- (प्रातिपदिक)

• रक्ष: protect
• रक्ष: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ- (प्रातिपदिक)

• प्राञ्चम्: forward-facing, directed onward
• प्राञ्चम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्च्/प्राञ्च- (प्रातिपदिक)

• वसुभ्यः: to/for the Vasus
• वसुभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: वसु- (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• नय: lead, conduct
• नय: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु; नयति)

• प्रचेतः: O far-seeing/wise one
• प्रचेतः: (सम्बोधन)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: प्रचेतस्- (प्रातिपदिक)

• हिंस्रम्: harmful, violent
• हिंस्रम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: हिंस्र- (प्रातिपदिक)

• रक्षांसि: demonic beings, harmful spirits
• रक्षांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: रक्षस्- (प्रातिपदिक)

• अभि: against, upon
• अभि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/निपात)

• शोशुचानम्: blazing, fiercely burning
• शोशुचानम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle
• Root: शुच् (धातु) → शोशुच् (द्विरुक्त/तीव्रार्थक-प्रयोग) वर्तमानकाले कृदन्ताधारः

• मा: do not
• मा: (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• दभन्: let (them) not deceive/overpower
• दभन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दभ् (धातु)

• यातुधानाः: the Yātudhānas (sorcerer-demons)
• यातुधानाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: यातुधान- (प्रातिपदिक)

• नृचक्षः: O man-seeing one, watcher of men
• नृचक्षः: (सम्बोधन)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: नृचक्षस्- (प्रातिपदिक)