Rig Veda 10.85.44: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 44
Sukta 10.85
Rishi: RV 10.85 marriage cycle
Devata: Benediction to the bride as embodied śivā-śakti; implicit appeal to śam (peace)
Chandas: Trishtubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः । वीरसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
Transliteration
ághoracakṣur ápatighny edhi śivā́ paśúbhyaḥ sumánāḥ suvárcāḥ | vīrasū́r devákāmā syonā́ śáṃ no bhava dvípade śáṃ catúṣpade ||
Translation
અઘોર દૃષ્ટિવાળી થા; ગૃહપતિનો ઘાત કરનારી ન થા. પશુઓ પ્રત્યે કલ્યાણકારી, સુમનસ્ક, સુવર્ચસ્વિની થા. વીરપ્રસૂ, દેવકામા, સ્યોના (શાંત-સુરક્ષિત) બની—અમારા દ્વિપદ અને ચતુષ્પદ સૌ માટે શાંતિરૂપ થા.
Word by Word
अघोरचक्षुःhaving non-terrible (kind) eyes
अघोरचक्षुः:
सम्बोधन (आह्वान) / विशेष्य-विशेषणभाव
TypeAdjective
Rootअ-घोर (प्रातिपदिक) + चक्षुस् (प्रातिपदिक) (समास: बहुव्रीहि)
अपतिघ्निnot husband-slaying; faithful
अपतिघ्नि:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootअ-पति-घ्नि (प्रातिपदिक; ‘पति’ + √हन् ‘to slay’ से घ्नि-प्रत्यय; समास/निषेध)
एधिbe; become; thrive
एधि:
क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Root√इध् (वर्धने/दीप्तौ)
शिवाauspicious, gracious
शिवा:
सम्बोधन / विशेषण
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
पशुभ्यःfor the cattle
पशुभ्यः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / प्रयोजन
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
सुमनाःkind-minded; benevolent
सुमनाः:
सम्बोधन / विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-मनस् (प्रातिपदिक; समास)
सुवर्चाःof good radiance; splendid
सुवर्चाः:
सम्बोधन / विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-वर्चस् (प्रातिपदिक; समास)
वीरसूःbearing heroes; mother of heroes
वीरसूः:
सम्बोधन / विशेषण
TypeAdjective
Rootवीर-सू (प्रातिपदिक; ‘वीर’ + √सू ‘to beget’ से सू- ‘bearing’)
देवकामाdesiring the gods; god-loving
देवकामा:
सम्बोधन / विशेषण
TypeAdjective
Rootदेव-काम (प्रातिपदिक; समास)
स्योनाpleasant, gentle, comfortable
स्योना:
सम्बोधन / विशेषण
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक)
शम्happily; for welfare
शम्:
क्रियाविशेषण (फल/मङ्गल)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय; ‘well, happily’)
नःfor us; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (हित)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवbe
भव:
क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
द्विपदेin/for the two-footed (humans)
द्विपदे:
अधिकरण (क्षेत्र/विषय)
TypeNoun
Rootद्वि-पद (प्रातिपदिक; समास)
शम्happily; for welfare
शम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
चतुष्पदेin/for the four-footed (animals)
चतुष्पदे:
अधिकरण (क्षेत्र/विषय)
TypeNoun
Rootचतुर्-पद (प्रातिपदिक; समास)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.