Rig Veda 10.85.11: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 11
Sukta 10.85
Rishi: Sūryā Sāvitri (traditional, RV 10.85)
Devata: Sūryā; with Vedic speech-powers Ṛk and Sāman as operative agencies
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
ऋक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः । श्रोत्रं ते चक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः ॥
Transliteration
ṛk-sāmā́bhyām abhíhitau gā́vau te sā́manāv itaḥ | śrótraṃ te cakré āstām diví pánthāś carācāráḥ ||
Translation
ઋક્ અને સામન દ્વારા અભિહિત—સ્થાપિત—તારા બે ગાવો (જ્ઞાનનાં કિરણો) બે સામન-સ્વરો સમા સ્થિર ઊભા છે. તારા બે ચક્ર શ્રવણ છે; તેથી દિવિમાં ગતિમાન પંથો છે—આત્માના આરોહણ માટે આવતાં-જતાં માર્ગો.
Word by Word
ऋक्सामाभ्याम्with (the) Ṛk and Sāman (hymns)
ऋक्सामाभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootऋच् / सामन् (प्रातिपदिक) → ऋक्-, सामन्-
अभिहितौ(two) appointed/placed upon
अभिहितौ:
कर्तृ (विशेषणरूपेण) / विधेयविशेषणम्
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√धा (धा धारणे) → धित (PPP) with उपसर्ग अभि-
गावौthe two cows
गावौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सामनावितःO protector of the Sāman (chant)
सामनावितः:
सम्बोधन
TypeNoun (agent) / epithet
Rootसामन् (प्रातिपदिक) + √अव् (अव रक्षणे/पालने) → अवितृ ‘protector’
श्रोत्रम्the ear / hearing
श्रोत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रोत्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चक्रेhas made / fashioned
चक्रे:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (कृ करणे)
आस्ताम्let the two stand / may the two remain
आस्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√आस् (आस् उपवेशने/स्थितौ)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव् ‘heaven’)
पन्थाःthe path
पन्थाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
चराचारःmoving, roaming (ever-going)
चराचारः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective/Noun (compound epithet)
Root√चर् (चर गतौ) → चर (present stem) + आ-चर (with prefix) / reduplicative dvandva-like compound
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.