Rig Veda 10.82.6 — Mandala 10, Sukta 82, Mantra 6
Sukta 10.82
Rishi: Viśvakarman (traditionally)
Devata: The One on the navel of the Unborn (transcendent foundation; Viśvakarman as expression)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
तमिद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे । अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुः ॥
Transliteration
tám íd gárbhaṃ prathamáṃ dadhra ā́po yátra devā́ḥ samágacchanta víśve | ajásya nā́bhāv ádhy ékam árpitaṃ yásmin víśvāni bhúvanāni tasthúḥ ||
Translation
એ જ પ્રથમ ગર્ભને આપઃ (જળો)એ નિશ્ચયે ધારણ કર્યો, જ્યાં સર્વ દેવો એકત્ર થયા. અજ (અજન્મા)ના નાભિ પર એકમાત્ર એક (એક) સ્થાપિત થયું—જેનાં ઉપર સર્વ ભુવનોએ આધાર લીધો છે.
Word by Word
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed/just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
गर्भम्embryo/womb; germ
गर्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
प्रथमम्first/primeval
प्रथमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
दध्रेheld/placed
दध्रे:
—
TypeVerb
Root√धृ (धारणे)
आपःthe Waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआप्/अप् (प्रातिपदिक; जल)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-सम्बन्ध)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सम्together
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अगच्छन्तcame/went (assembled)
अगच्छन्त:
—
TypeVerb
Root√गम् (गतौ) + सम्
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अजस्यof the Unborn
अजस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
नाभौin the navel (hub)
नाभौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
अधिupon/in
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
एकम्one (single)
एकम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
अर्पितम्set/placed; fixed
अर्पितम्:
—
TypeParticiple
Root√ऋ/अर्प् (अर्पणे) → अर्पित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall
विश्वानि:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds/creatures; beings
भुवनानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू)
तस्थुःstood; were established
तस्थुः:
—
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति; स्थाने)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.