Sukta 78

Mantra 1

विप्रासो न मन्मभिः स्वाध्यो देवाव्यो न यज्ञैः स्वप्नसः । राजानो न चित्राः सुसंदृशः क्षितीनां न मर्या अरेपसः ॥

વિપ્રો જેમ સ્વપ્રેરિત મંત્ર-વિચારોથી, અને દેવોને યજ્ઞથી જીતનારાઓ જેમ—તેમ તેઓ સ્વકર્મમાં સુસિદ્ધ છે. રાજાઓ જેમ તેઓ તેજસ્વી, ચિત્રવર્ણ અને દર્શનમાત્રે મનોહર છે; પ્રજાઓમાં શ્રેષ્ઠ મર્યાદાપુરુષો જેમ તેઓ નિર્દોષ, અરેપસ્ (કલંકરહિત) છે.

Mantra 2

अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते ॥

અગ્નિ જેમ તેઓ તેજથી પ્રજ્વલિત થાય છે અને સુવર્ણ વક્ષ (રુક્મવક્ષસ્) ધારણ કરે છે; પવન જેમ તેઓ સ્વયંયુજ—સ્વયં જોડાયેલા—અને તત્ક્ષણ સહાયમાં ત્વરિત છે. જ્યેષ્ઠ પ્રજ્ઞાતાઓ જેમ તેઓ સુનીતિથી માર્ગદર્શન આપે છે; સોમ જેમ તેઓ સુખદ રક્ષણ (સુશર્મા) બની, ઋતના પથમાં ગતિ કરે છે.

Mantra 3

वातासो न ये धुनयो जिगत्नवोऽग्नीनां न जिह्वा विरोकिणः । वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणां न शंसाः सुरातयः ॥

પવન જેમ તેઓ ધુનિ—ધકેલતા ઝોકાં—બની આગળ ધસી જાય છે; અગ્નિઓની જિહ્વાઓ જેમ તેઓ પ્રકાશિત થઈ ઝળહળે છે. કવચધારી યોધાઓ જેમ તેઓ બળથી આગળ વધે છે; પિતૃઓના શંસાઓ જેમ તેઓ સુદાતી—સારા દાનની—વાણી છે.

Mantra 4

रथानां न येऽराः सनाभयो जिगीवांसो न शूरा अभिद्यवः । वरेयवो न मर्या घृतप्रुषोऽभिस्वर्तारो अर्कं न सुष्टुभः ॥

જેમ રથના ચક્રની અરો મજબૂત નાભિ સાથે સ્થિર રહે છે, તેમ તેઓ અડગ છે; જેમ વિજયી શૂરવીરો, તેમ આગળ ધસી જાય છે. જેમ પસંદ કરેલા યુવાનો, તેમ ઘૃતપ્રુષ—ઘૃતસમાન તેજના ટીપાં ઝરાવે છે; ઉપર તરફ ઊછળી ઊઠે છે; અને જેમ સુષ્ટુભ—સુવ્યક્ત સ્તુતિ, તેમ તેઓ શક્તિશાળી ઉચ્ચાર છે.

Mantra 5

अश्वासो न ये ज्येष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यः सुदानवः । आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपा अङ्गिरसो न सामभिः ॥

જેમ અગ્રગણ્ય અશ્વો, તેમ તેઓ ઝડપી છે; જેમ રથયોધા, તેમ જીતવાની ઇચ્છા ધરાવે છે અને સુદાનવઃ—ઉદાર દાન આપે છે. જેમ ઢાળ અને પ્રવાહોથી વહેતા જળ, તેમ તેઓ ધસી આગળ વધે છે; વિશ્વરૂપા—અਨੇક રૂપવાળા, અઙ્ગિરસો જેમ સામભિઃ—સામગાનોથી પ્રકાશની સુરસંગતિ લાવે છે.

Mantra 6

ग्रावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो न विश्वहा । शिशूला न क्रीळयः सुमातरो महाग्रामो न यामन्नुत त्विषा ॥

જેમ ગ્રાવાણઃ—સોમપેષણના પથ્થરો, તેમ તેઓ બળવાન છે; સિંધુમાતર—નદીઓમાંથી જન્મેલા, અદ્રયો જેમ સદા ગર્જના કરે છે. જેમ સુમાતરાની રમતાં શિશુઓ, તેમ ક્રીળયઃ—ક્રીડાશીલ છે; જેમ મહાગ્રામ—મહાસેનાનું કૂચ, તેમ ગતિ કરે છે; અને પોતાની તેજસ્વી ત્વિષા—પ્રભામાં પણ પ્રબળ છે.

Mantra 7

उषसां न केतवोऽध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन् । सिन्धवो न ययियो भ्राजदृष्टयः परावतो न योजनानि ममिरे ॥

ઉષાઓના ધ્વજચિહ્નો સમા, યજ્ઞની શ્રીને શોભાવતાં, તેઓ પોતાના તેજથી વિસ્તરી જાય છે; નદીઓ સમા વહે છે અને ગતિ કરે છે, નજરે ચમકતાં ભાલાઓવાળા, પરાવતથી જાણે તેમ દૂરનાં અંતરોને માપી કાઢે છે.

Mantra 8

सुभागान्नो देवाः कृणुता सुरत्नानस्मान्त्स्तोतॄन्मरुतो वावृधानाः । अधि स्तोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद्धि वो रत्नधेयानि सन्ति ॥

હે દેવો, અમને સુભાગ્યવાળા કરો, સત્ય રત્નોથી સમૃદ્ધ કરો—અમને, તમારા સ્તોતાઓને; હે મરુતો, બળમાં વૃદ્ધ થયેલા! અમારા સ્તોત્રમાં અને સખ્યના બંધનમાં પ્રવેશો; કારણ કે પ્રાચીન કાળથી જ તમારા રત્નધેયો (ધનના નિધાનસ્થાનો) વિદ્યમાન છે.