Rig Veda 10.76.5 — Mandala 10, Sukta 76, Mantra 5
Sukta 10.76
Rishi: As per Anukramaṇī for RV 10.76; exact rishi not supplied in input
Devata: Likely the Soma-pressers/Adhvaryu group or allied ritual powers (addressed in plural comparatives); Indra/Soma context remains background
Chandas: Trishtubh
Samhita Patha (Devanagari)
दिवश्चिदा वोऽमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः । वायोश्चिदा सोमरभस्तरेभ्योऽग्नेश्चिदर्च पितुकृत्तरेभ्यः ॥
Transliteration
diváś cidā́ vo ’mávattarebhyo vibhvánā cid āśvápastarebhyaḥ | vāyóś cidā́ sómarabhastarebhyo ’gnéś cid arca pitukṛ́ttarebhyaḥ ||
Translation
દિવથી પણ પરે—હે વધુ બળવાનાઓ, તમારું સ્તવન; સર્વવ્યાપીથી પણ પરે—હે કર્મમાં વધુ ત્વરિત, તમારું સ્તવન. વાયુથી પણ પરે—હે સોમને વધુ દૃઢપણે પકડી રાખનારાઓ, તમારું સ્તવન; અગ્નિથી પણ પરે—હે યજ્ઞમાં યોગ્ય રીતે ‘કાપી-ગોઠવવામાં’ વધુ નિપુણ, તમારું અર્ચન.
Word by Word
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘स्वर्ग’)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अमवत्तरेभ्यःthan the more powerful
अमवत्तरेभ्यः:
अपादान (comparison: ‘than’)
TypeAdjective
Rootअमवत् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक: -तर)
विभ्वनाwith/through might (all-pervading power)
विभ्वना:
करण
TypeNoun
Rootविभ्वन् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
आश्वपस्तरेभ्यःthan the swifter-working
आश्वपस्तरेभ्यः:
अपादान (comparison: ‘than’)
TypeAdjective
Rootआश्वपस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक: -तर)
वायोःof Vāyu
वायोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
सोमरभस्तरेभ्यःthan the more Soma-seizing/impetuous
सोमरभस्तरेभ्यः:
अपादान (comparison: ‘than’)
TypeAdjective
Rootसोमरभस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक: -तर)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अर्चpraise!
अर्च:
क्रिया
TypeVerb
Rootअर्च्
पितुकृत्तरेभ्यःthan the more father-made/ancestral (i.e., traditional)
पितुकृत्तरेभ्यः:
अपादान (comparison: ‘than’)
TypeAdjective
Rootपितुकृत्/पितृकृत् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक: -तर)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.