Rig Veda 10.67.7: Mandala 10, Sukta 67, Mantra 7

Sukta 10.67

Rishi: Aṅgirasa/Brahmaṇaspati cycle

Devata: Brahmaṇaspati (word-lord), allied true companions

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Samhita Patha (Devanagari)

स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं वि धनसैरदर्दः । ब्रह्मणस्पतिर्वृषभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं व्यानट् ॥

Transliteration

sa ī́ṃ satyébhiḥ sákhībhiḥ śucádbhir gódhāyasaṃ ví dhana-sáir adardaḥ | bráhmaṇas pátir vṛ́ṣabhir varā́hair gharmá-svedebhir dráviṇaṃ vyā́naṭ ||

Translation

સત્ય અને શુચિ (પ્રકાશમાન) સખાઓ સાથે તેણે ‘ગોધાયસ’ સંચયકને ધન-ભેદકો વડે ચકનાચૂર કર્યો. બ્રહ્મણસ્પતિએ વૃષભ સમ વરાહો અને ઘર્મ-સ્વેદ (ઉત્સાહનો તાપ-પરિશ્રમ) સાથે દ્રવિણ (ધન-સંપત્તિ)ને સર્વત્ર વિસ્તારી દીધું.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ (ब्रह्मणस्पतिः इत्यस्य अनुवृत्त-कर्तृ-सूचकः) / विषय-निर्देशकः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईम्: indeed, just
• ईम्: — (निपातः; बल/अन्वय-निर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात/अव्यय)

• सत्येभिः: with the true (ones)
• सत्येभिः: करण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• सखिभिः: with (his) friends
• सखिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• शुचद्भिः: with the shining/pure (ones)
• शुचद्भिः: करण (सखिभिः/सत्येभिः इत्येषां विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: शुच् (धातु) → शुचत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)

• गोधायसम्: the ‘cow-guarding’ iron/metal (i.e., a metal stronghold/obstacle; lit. cow-protecting iron)
• गोधायसम्: कर्म
• Type: Noun (compound)
• Root: गोधा-आयस (समास; प्रातिपदिक)

• वि: apart, asunder
• वि: — (क्रियाविशेषकः)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• धनसैः: with (his) riches/treasures
• धनसैः: करण
• Type: Noun
• Root: धनस् (प्रातिपदिक)

• अदर्दः: he shattered, he broke
• अदर्दः: क्रिया (कर्तृ: सः/ब्रह्मणस्पतिः)
• Type: Verb
• Root: दर्द्/दृद् (धातु: ‘to split, shatter’)

• ब्रह्मणस्पतिः: Brahmaṇaspati (Lord of prayer)
• ब्रह्मणस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun (deity name)
• Root: ब्रह्मणस्-पति (समास; प्रातिपदिक)

• वृषभिः: with bulls (i.e., bull-like powers/companions)
• वृषभिः: करण
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• वराहैः: with boars (i.e., boar-like powers/companions)
• वराहैः: करण
• Type: Noun
• Root: वराह (प्रातिपदिक)

• घर्मस्वेदेभिः: with hot-sweats/steaming heats (i.e., with scorching, sweating heat)
• घर्मस्वेदेभिः: करण
• Type: Noun (compound)
• Root: घर्म-स्वेद (समास; प्रातिपदिक)

• द्रविणम्: wealth, treasure
• द्रविणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण (प्रातिपदिक)

• वि: forth, widely
• वि: — (क्रियाविशेषकः)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• आनट्: he reached/attained (and distributed/extended)
• आनट्: क्रिया (कर्तृ: ब्रह्मणस्पतिः)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु: ‘to reach, attain’) + आ (उपसर्ग)