Sukta 48

Mantra 1

अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस्पतिरहं धनानि सं जयामि शश्वतः । मां हवन्ते पितरं न जन्तवोऽहं दाशुषे वि भजामि भोजनम् ॥

હું સમૃદ્ધિનો પ્રાચીન અધિપતિ (વસુનો પતિ) છું; હું ધનોને સદાકાળ એકત્ર વિજયપૂર્વક મેળવું છું. પ્રાણીઓ મને પિતાની જેમ પોકારે છે; અને જે યજ્ઞ-અર્પણ કરે છે તેને હું ભોજન—અંતઃપોષણ અને આનંદનો હિસ્સો—વહેંચી આપું છું.

Mantra 2

अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि । अहं दस्युभ्यः परि नृम्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने ॥

હું ઇન્દ્ર છું—અવરોધક રોધ અને અથર્વણ-શક્તિનું વિસ્તૃત વક્ષ; ત્રિતાને માટે મેં અહિ (સર્પ) ઉપરથી પ્રકાશની કિરણો ઉત્પન્ન કરી. દસ્યુઓ સામે મેં પરાક્રમનું આવરણ ગોઠવ્યું; અને માતરિશ્વન માટે દધીચિને ગુપ્ત ગોત્રાઓ (ગાયો-વાડા) શીખવ્યા—જેથી રહસ્ય અગ્નિ વહન થાય.

Mantra 3

मह्यं त्वष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासोऽवृजन्नपि क्रतुम् । ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्ति कृतेन कर्त्वेन च ॥

મારા માટે ત્વષ્ટાએ લોખંડનો વજ્ર-બળ ઘડ્યો; અને દેવોએ મારી અંદર ક્રતુ—ઇચ્છા તથા કાર્યકારી સંકલ્પ—પણ સ્થાપ્યો. મારું અગ્રભાગ સૂર્યની જેમ દુર્લંઘ્ય છે; તેઓ કર્મ અને કર્તવ્યથી મારી સામે પ્રયત્ન કરે છે, તોય હું અખંડિત ઊભો રહું છું.

Mantra 4

अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेना हिरण्ययम् । पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन्मा सोमास उक्थिनो अमन्दिषुः ॥

હું યજમાન દાશુષે માટે આ ગવ્ય અને અશ્વ્ય ધન—પશુરૂપ, પુરીષિણ (ફળદાયક/સમૃદ્ધ) જીવશક્તિ—સજ્જ કરું છું; સાયકેના (શક્તિના બાણથી) શસ્ત્રધારી અને હિરણ્યય (સુવર્ણમય) છે. પુરુ સહસ્રા (અਨੇક હજારો) હું દાતાને માટે ગોઠવું છું, જ્યારે ઉક્થિનઃ સોમાસઃ (સ્તુતિસહિત સોમ-પાન/સોમ-પ્રેસિંગ્સ) મને આનંદિત કરે છે.

Mantra 5

अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद्धनं न मृत्यवेऽव तस्थे कदा चन । सोममिन्मा सुन्वन्तो याचता वसु न मे पूरवः सख्ये रिषाथन ॥

હું ઇન્દ્ર છું; મને કદી પણ પરાજિત કરવામાં આવ્યો નથી—ન ધનથી, ન તો હું ક્યારેય મૃત્યુ સમક્ષ નમ્યો છું. સોમ સુન્વन्तો (સોમ પિરસનારાઓ) મારી પાસે વસુ (શુભ ધન/કલ્યાણ) માગે; હે પૂરવો, સખ્યે (મૈત્રીમાં) મારી હાનિ ન કરશો.

Mantra 6

अहमेताञ्छाश्वसतो द्वाद्वेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकृण्वत । आह्वयमानाँ अव हन्मनाहनं दृळ्हा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः ॥

હું આ શાશ્વસતોને—બે બે કરીને—પાતાળે પાડી દીધા, જેમણે ઇન્દ્ર વિરુદ્ધ યુદ્ધ માટે વજ્રને શસ્ત્ર બનાવ્યો હતો. તેઓ મને આહ્વયમાનાં (બુલાવતા) હોવા છતાં, હું તેમને હન્મનાહનં (શક્તિના જડબાથી) આઘાત કરીને ઢાળી દીધા; દૃઢા વદન્ (દૃઢ વાણી બોલતો) નમસ્વિનઃ (નમસ્કાર કરનાર/ભક્ત) અનમಸ್ಯુ (અહંકારિ) સામે નમતો નથી.

Mantra 7

अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळभी द्वा किमु त्रयः करन्ति । खले न पर्षान्प्रति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्ति शत्रवोऽनिन्द्राः ॥

એકમાત્ર આ પડકાર સામે હું એકલો ઊભો છું—અદમ્ય, અચૂર્ણ્ય. તો બે—અથવા ત્રણ—શું કરી શકે? ખળિયાણમાં દાણા જેમ, તેમ હું અનેક અવરોધોને પ્રહારથી ઢાળી દઉં છું. ઇન્દ્રશક્તિ વિનાના શત્રુઓ મને કેમ નિંદે છે?

Mantra 8

अहं गुङ्गुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वृत्रतुरं विक्षु धारयम् । यत्पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे प्राहं महे वृत्रहत्ये अशुश्रवि ॥

મેં જનસમૂહો માટે ધારણશક્તિરૂપ પોષણને સ્થિર રાખ્યું—અતિથિગ્વને; વૃત્રને દબાવતી બળવત્તર શક્તિ સમું અન્ન-બળ. જ્યારે મેં પર્ણયને સંહાર્યો, અથવા કરઞ્જના યુદ્ધમાં, ત્યારે મહાન વૃત્રહત્યામાં મારી કીર્તિ પ્રસરી ગઈ.

Mantra 9

प्र मे नमी साप्य इषे भुजे भूद्गवामेषे सख्या कृणुत द्विता । दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम् ॥

મારા માટે નમી—સાથી—પ્રેરણા અને ભોગ માટે આગળ વધ્યો; ગવામેષ (પ્રકાશમય કિરણોની શોધ)માં તેણે ફરી મિત્રતા સ્થાપી. જ્યારે મેં યુદ્ધોમાં તેની વિદ્યુત્-શક્તિને મહિમાવંત કરી, ત્યારે મેં તેને પ્રખ્યાત અને સ્તુત્ય ઉક્થ્ય બનાવ્યો.

Mantra 10

प्र नेमस्मिन्ददृशे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्था कृणोति । स तिग्मशृङ्गं वृषभं युयुत्सन्द्रुहस्तस्थौ बहुले बद्धो अन्तः ॥

આ જ મધ્ય પ્રદેશમાં સોમ અંતરમાં દેખાય છે; ગુપ્ત ગોપા અર્ધ-જગતને પ્રગટ કરે છે. તે—તીક્ષ્ણ શૃંગવાળો વૃષભ—યુદ્ધ ઇચ્છતો ઊભો રહ્યો; પરંતુ દ્રોહી તો ઘન બંધનમાં અંદર જ બંધાયેલો રહ્યો.

Mantra 11

आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां न मिनामि धाम । ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्तृतमषाळ्हम् ॥

આદિત્યોના, વસુઓના, રુદ્રિયોના—દેવોમાં હું દેવ, ધામ (આસન/સ્થાન)ને ક્ષીણ કરતો નથી. તેમણે મને શુભ શવસ (બળ) માટે ઘડ્યો છે—અપરાજિત, અસ્તૃત (અભેદ્ય), અષાળ્હ (અપરાભવ).