Rig Veda 10.47.5: Mandala 10, Sukta 47, Mantra 5

Sukta 10.47

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)

Samhita Patha (Devanagari)

अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजमिन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥

Transliteration

aśvā́vantaṃ rathínaṃ vīrávantaṃ sahasríṇaṃ śatínaṃ vā́jam indra | bhadravrátaṃ vípravīraṃ svaḥsā́m asmábhyaṃ citráṃ vṛ́ṣaṇaṃ rayíṃ dāḥ ||

Translation

હે ઇન્દ્ર, અમને વાજ આપ—અશ્વવંત (ઘોડાઓવાળો), રથિન (રથોવાળો), વીરવંત (વીરોવાળો), સહસ્રિણ (હજારગણો) અને શતિન (સોગણો). અમને ભદ્રવ્રાત (શુભ વ્રતો/વિધિઓ સાથે ચાલનાર), વિપ્રવીર (પ્રેરિત ઋષિ-વીરોને બળરૂપે ધરાવનાર), સ્વર્ષા (પ્રકાશમાન સ્વર્ગને જીતનાર) એવો ચિત્ર, વૃષણ રયિ દા.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अश्वावन्तम्: having horses
• अश्वावन्तम्: कर्म (वाजम् इन्द्र दाः—‘वाजम्’ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अश्व- + -वत् (प्रातिपदिक) → अश्वावत्

• रथिनम्: chariot-possessing, charioteer
• रथिनम्: कर्म (वाजम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रथिन् (प्रातिपदिक; रथ- + -इन्)

• वीरवन्तम्: having heroes/men
• वीरवन्तम्: कर्म (वाजम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वीर- + -वत् (प्रातिपदिक) → वीरवत्

• सहस्रिणम्: thousand-fold/abounding in thousands
• सहस्रिणम्: कर्म (वाजम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्रिन् (प्रातिपदिक; सहस्र- + -इन्)

• शतिनम्: hundred-fold/abounding in hundreds
• शतिनम्: कर्म (वाजम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शतिन् (प्रातिपदिक; शत- + -इन्)

• वाजम्: prize; booty; strength; winning gain
• वाजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• भद्रव्रातम्: of auspicious troop/band; having a good following
• भद्रव्रातम्: कर्म (वाजम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भद्र- + व्रात (समास; प्रातिपदिक)

• विप्रवीरम्: having inspired poets/priests as heroes; with seer-heroes
• विप्रवीरम्: कर्म (वाजम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विप्र- + वीर (समास; प्रातिपदिक)

• स्वर्षाम्: winning heaven/light; heaven-conquering
• स्वर्षाम्: कर्म (वाजम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर् + -षा (प्रातिपदिक; ‘स्वर्’ = स्वर्ग/प्रकाश; -षा = ‘प्राप्ति/विजय’ अर्थक)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्रम्: bright; splendid; wondrous
• चित्रम्: कर्म (रयिम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• वृषणम्: mighty; virile; strong
• वृषणम्: कर्म (रयिम् का विशेषण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: वृषण (प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth; treasure
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• दाः: give!
• दाः: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: दा (दाने) धातु