Sukta 31

Mantra 1

आ नो देवानामुप वेतु शंसो विश्वेभिस्तुरैरवसे यजत्रः । तेभिर्वयं सुषखायो भवेम तरन्तो विश्वा दुरिता स्याम ॥

અમારો શંસ (સ્તુતિ-વચન) દેવો પાસે સહાય માટે નજીક આવે—યજનીય, સર્વ તુર (ઝડપિયા) દેવો સાથે. તેમની સાથે અમે સુસખા બનીએ; સર્વ દુરીતો અને વાંકાં માર્ગોને તરતાં પાર જઈએ.

Mantra 2

परि चिन्मर्तो द्रविणं ममन्यादृतस्य पथा नमसा विवासेत् । उत स्वेन क्रतुना सं वदेत श्रेयांसं दक्षं मनसा जगृभ्यात् ॥

ઋતના માર્ગે નમસ્કારપૂર્વક સેવા કરે તો નશ્વર મનુષ્ય પણ ધન-ખજાનાને પરિઘેરી શકે. અને પોતાના જ જાગૃત ક્રતુ (સંકલ્પ-શક્તિ) અનુસાર બોલે; મનથી વધુ શ્રેષ્ઠ દક્ષ (કૌશલ્ય અને વિવેકની શક્તિ)ને પકડી લે.

Mantra 3

अधायि धीतिरससृग्रमंशास्तीर्थे न दस्ममुप यन्त्यूमाः । अभ्यानश्म सुवितस्य शूषं नवेदसो अमृतानामभूम ॥

ધી (પ્રેરિત વિચાર) સ્થાપિત થઈ છે; અંશો ધારા સમા વહેવા લાગ્યા છે. જેમ તીર્થ તરફ તરંગો જાય, તેમ ઉમા: (તરંગો) અદ્ભુત દસ્મ તરફ આગળ વધે છે. અમે સુવિત (સુગમ પારાવાર)ની શૂષ (બળ-પ્રેરણા)ને પ્રાપ્ત કરી; નવેદસો બની, અમૃતાઓના વિશાળ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ્યા છીએ.

Mantra 4

नित्यश्चाकन्यात्स्वपतिर्दमूना यस्मा उ देवः सविता जजान । भगो वा गोभिरर्यमेमनज्यात्सो अस्मै चारुश्छदयदुत स्यात् ॥

સ્વગૃહનો નિત્ય સ્વામી, અંદર વસતો દમૂના, સદા પ્રયત્ન કરે—જેનાં માટે દેવ સવિતા જન્મ આપ્યો છે. ભગ અથવા અર્યમન તેને ગોભિઃ (પ્રકાશ-કિરણો)થી અભિષેક કરે; ત્યારે તેના માટે મનોહર આવરણ અને સુરક્ષિત કલ્યાણ પણ થાય.

Mantra 5

इयं सा भूया उषसामिव क्षा यद्ध क्षुमन्तः शवसा समायन् । अस्य स्तुतिं जरितुर्भिक्षमाणा आ नः शग्मास उप यन्तु वाजाः ॥

ઇયં—આ અમારી અર્પણવાણી—ઉષાઓ જેવી પ્રકાશની વિશાળ ક્ષિતિ બને, જ્યારે તેજસ્વી (દેવશક્તિઓ) પોતાના બળથી એકત્ર થાય. ગાયકની સ્તુતિની ભિક્ષા માગતી, વાજ—વિજયી ઊર્જાની પૂર્ણતા—સહિત, શક્તિશાળી અને કલ્યાણકારી સમૃદ્ધિના બળો અમારા તરફ નજીક આવે.

Mantra 6

अस्येदेषा सुमतिः पप्रथानाभवत्पूर्व्या भूमना गौः । अस्य सनीळा असुरस्य योनौ समान आ भरणे बिभ्रमाणाः ॥

નિશ્ચયે, તેની આ સુમતિ—સુવિચાર—વિસ્તરી ગઈ છે; ગૌઃ—વિશાળતામાં પ્રાચીન ગાય—પ્રગટ થઈ છે. અસુરના યોનિમાં, સનીળા—એક જ નિવાસમાં સ્થિત—તેઓ સમાન ભારણમાં એકસાથે રહી, એક જ કાર્યને સુસંગત રીતે વહન કરે છે.

Mantra 7

किं स्विद्वनं क उ स वृक्ष आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । संतस्थाने अजरे इतऊती अहानि पूर्वीरुषसो जरन्त ॥

કયું લાકડું હતું, અને કયો વૃક્ષ હતો, જેના પરથી તેમણે દ્યાવા-પૃથિવી—આકાશ અને ધરતી—ઘડી? સ્થિર સ્થાનમાં, અજર—અવિનાશી—તે શક્તિના આધારથી, અનેક પ્રાચીન ઉષાઓ દિવસોને વારંવાર નવાં કરે છે.

Mantra 8

नैतावदेना परो अन्यदस्त्युक्षा स द्यावापृथिवी बिभर्ति । त्वचं पवित्रं कृणुत स्वधावान्यदीं सूर्यं न हरितो वहन्ति ॥

આથી પરે તે સિવાય બીજું કશું નથી—એ વૃષભ; તે દ્યાવા-પૃથિવીને ધારણ કરે છે. સ્વધાવાન્ (સ્વશક્તિ-નિયમવાળો) તે પોતાનું આવરણ પવિત્રકર્તા બનાવે છે, જ્યારે હરિત (તેજસ્વી) અશ્વો સૂર્યને આગળ વહન કરે છે.

Mantra 9

स्तेगो न क्षामत्येति पृथ्वीं मिहं न वातो वि ह वाति भूम । मित्रो यत्र वरुणो अज्यमानोऽग्निर्वने न व्यसृष्ट शोकम् ॥

ત્યાં પ્રેરક બળ પૃથિવીને વટાવી જાય છે; વિશાળતામાં પવન જેમ ધુમ્મસને વિખેરી નાખે તેમ તે ફૂંકાય છે. ત્યાં મિત્ર છે, અને વરુણ અભિષિક્ત થાય છે; ત્યાં અગ્નિ વનમાં જેમ પોતાનો તપ્ત શોક (જ્વાલા) મુક્ત કરે છે.

Mantra 10

स्तरीर्यत्सूत सद्यो अज्यमाना व्यथिरव्यथीः कृणुत स्वगोपा । पुत्रो यत्पूर्वः पित्रोर्जनिष्ट शम्यां गौर्जगार यद्ध पृच्छान् ॥

જ્યારે વિસ્તરનારાએ અભિષિક્ત થઈ તત્કાળ પ્રસવ કર્યો, ત્યારે કંપિત કંપનરહિત બન્યું—સ્વગોપા (સ્વયં-રક્ષિત). જ્યારે પુત્ર—પ્રથમ—બે પિતૃઓમાંથી જન્મ્યો, ત્યારે શમ્યા (યોક-દંડ) પાસે ગાય જાણે પૂછતી હોય તેમ રંભી—ગુપ્ત સત્યને પ્રગટ કરાવવાની પોકાર સાથે.

Mantra 11

उत कण्वं नृषदः पुत्रमाहुरुत श्यावो धनमादत्त वाजी । प्र कृष्णाय रुशदपिन्वतोधॠतमत्र नकिरस्मा अपीपेत् ॥

અને તેઓ કણ્વને ‘નૃષદ્’—માનવમધ્યે આસન ધરાવનારી શક્તિઓનો પુત્ર કહે છે; અને શ્યાવ, વાજી (રથવીર), ધન સંપત્તિ લઈ ગયો છે. કૃષ્ણ (અંધકાર/કાળો) માટે રુશદ્ (પ્રકાશમાન) એ સ્તનને આગળ વહેતાં ભર્યું; અહીં કોઈએ તેના માટે ઋતને ઓછું કર્યું નથી—તેનું સત્યવર્ધન અખંડિત રહે છે.