Sukta 190
Sukta 10.190
Cosmogonic principle (often addressed to the universal creative process; implicit Brahmanic/Ṛta principle rather than a single anthropomorphic deity)
આ સંક્ષિપ્ત સૃષ્ટિ-વિષયક સૂક્ત સર્જનનો ક્રમબદ્ધ વિકાસ દર્શાવે છે: તપસ્ (સર્જનાત્મક ઉષ્મા)માંથી ઋત અને સત્ય ઉત્પન્ન થાય છે; પછી રાત્રિ અને વૈશ્વિક મહાસાગર; અને ત્યાંથી દિવસ–રાતને માપતું વર્ષ પ્રગટે છે. અંતે ધાતૃ—વ્યવસ્થાપક/નિયામક—સૂર્ય અને ચંદ્રને સ્થાપે છે અને સ્વર્ગ, પૃથ્વી, અંતરિક્ષ તથા સ્વઃ એવા સ્તરિત લોકોને ગોઠવે છે; વિશ્વ બુદ્ધિગ્રાહ્ય વ્યવસ્થિત ક્રમ પર આધારિત છે, તે વાતને સૂક્ત પુષ્ટિ આપે છે.
Mantras
Mantra 1
ऋतं च सत्यं चाभीद्धात्तपसोऽध्यजायत । ततो रात्र्यजायत ततः समुद्रो अर्णवः ॥
તપસના પ્રજ્વલનથી ઋત અને સત્ય જન્મે છે; ત્યારથી રાત્રિ જન્મે છે, અને ત્યારથી સમુદ્ર—અર્ણવ, વિશાળ તરંગમય પ્રવાહ.
Mantra 2
समुद्रादर्णवादधि संवत्सरो अजायत । अहोरात्राणि विदधद्विश्वस्य मिषतो वशी ॥
સમુદ્રના અર્ણવમાંથી, ઊછળતા પૂરથી, સંવત્સર જન્મ્યો. તે વશી—અધિપતિ શક્તિ—સમસ્ત ચળવળતા જગત માટે અહોરાત્રોને વિધે છે.
Mantra 3
सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो स्वः ॥
ધાતા (વિધાતા) એ સૂર્ય અને ચંદ્રને પૂર્વપ્રતિમાનુસાર રચ્યા; અને તેમના સ્થાનો સ્થાપ્યા—દિવ (આકાશ), પૃથ્વી, અંતરિક્ષ, તથા સ્વઃ (સ્વર્ગલોક) પણ.
Frequently Asked Questions
It is a short creation hymn describing how cosmic order (ṛta) and truth (satya) arise from tapas, leading to night, the ocean, the year, and finally the ordered placement of sun, moon, and the worlds.
Dhātṛ means “the Ordainer” or “the Setter-in-place.” Here he represents the cosmic power that arranges the universe—especially time (day/night) and the stations of sun and moon.
Because the year symbolizes cosmic time and regularity. By saying the Year ‘was born’ and then arranged days and nights, the hymn teaches that creation becomes real to beings through rhythm, measure, and dependable order.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.