Sukta 143
Sukta 10.143
Kakṣīvant Dairghatamasa (traditional association for many Aśvin hymns; verse itself names Kakṣīvant and Atri)
Aśvinau (Nā́satyā)
આ ટૂંકું અશ્વિન સ્તોત્ર નાસત્ય અશ્વિનદ્વયને ઝડપી રક્ષક અને નવજીવન આપનાર તરીકે આહ્વાન કરે છે—જે જીવનમાં બળ, ક્ષમતા અને યોગ્ય ગતિ ફરી સ્થાપે છે. અત્રિ અને કક્ષીવન્ત જેવા ઋષિઓને તેમણે આપેલી પ્રાણદાયી સહાયનું સ્મરણ કરીને કવિ અશ્વિનદ્વયને ઉપાસકના “વિસ્તૃત આસન” પર આવવા વિનવે છે; સમુદાયને મુશ્કેલીઓમાંથી સુરક્ષિત રીતે પાર ઉતારવા અને ઓસંડતું પોષણ તથા સદભાવથી ભરપૂર કરવા પ્રાર્થના કરે છે.
Mantras
Mantra 1
त्यं चिदत्रिमृतजुरमर्थमश्वं न यातवे । कक्षीवन्तं यदी पुना रथं न कृणुथो नवम् ॥
સત્યથી ત્વરિત એવો અત્રિ પણ—યાત્રા માટે ઘોડા સમાન નિશ્ચિત સાધન—જ્યારે તમે કક્ષીવન્તને ફરી નવેસરથી કરો, ત્યારે તેને યાત્રા માટે નવા રથ સમાન બનાવો છો.
Mantra 2
त्यं चिदश्वं न वाजिनमरेणवो यमत्नत । दृळ्हं ग्रन्थिं न वि ष्यतमत्रिं यविष्ठमा रजः ॥
અવિરત પ્રયત્નશીલોએ જે વિજયી અશ્વ સમી તે તેજસ્વી શક્તિને તાણીને વિસ્તારી—તમે દૃઢ ગાંઠને જેમ ઢીલી કરો તેમ તેને છોડી; અને અંધકારમય પ્રદેશમાંથી અત્રિ—સૌથી યુવાન—ને પ્રકાશિત ખુલ્લા ક્ષેત્રમાં બહાર લાવ્યા.
Mantra 3
नरा दंसिष्ठावत्रये शुभ्रा सिषासतं धियः । अथा हि वां दिवो नरा पुन स्तोमो न विशसे ॥
હે નરો, અતિ અદ્ભુત કર્મવાળા, હે શુભ્ર તેજસ્વીઓ—અત્રિ માટે પ્રેરિત ધીઓ (ધિયઃ) જીતવામાં સહાય કરો. કારણ કે ત્યારે, હે દિવ્ય નરો, અમારો સ્તોત્ર ફરીથી તમારી પાસે—તમારી ઉપસ્થિતિમાં પ્રવેશ માટે—આવે છે.
Mantra 4
चिते तद्वां सुराधसा रातिः सुमतिरश्विना । आ यन्नः सदने पृथौ समने पर्षथो नरा ॥
હે સુરાધસા (સમૃદ્ધ શક્તિવાળા), હે અશ્વિનો—આ જ તમારું દાન છે: તમારી સુમતિ, તમારો શુભ સંકલ્પ. જ્યારે તમે અમારા વિશાળ સદનમાં આવો, ત્યારે સામાન્ય સભામાં, હે નરો, અમને પાર ઉતારો.
Mantra 5
युवं भुज्युं समुद्र आ रजसः पार ईङ्खितम् । यातमच्छा पतत्रिभिर्नासत्या सातये कृतम् ॥
હે નાસત્યાઓ, તમે બંને ભુજ્યુ પાસે આવ્યા—જે મધ્યાકાશના પરના કાંઠે સમુદ્રમાં ઉછાળાતો હતો. પંખી સમા પાંખવાળા બળોથી, વિજય અને સુરક્ષિત પ્રાપ્તિ માટે રચાયેલા ઉપાયોથી, તમે તેને પહોંચી વળ્યા.
Mantra 6
आ वां सुम्नैः शंयू इव मंहिष्ठा विश्ववेदसा । समस्मे भूषतं नरोत्सं न पिप्युषीरिषः ॥
તમારા આશીર્વાદો સાથે અમારી પાસે આવો—જેમ બે ઉપકારી સખા; હે અતિ ઉદાર, સર્વવિદ નાસત્યાઓ. હે વીર નરો, પોષક પ્રેરણાઓથી અમને એકસાથે શોભાવો, જેમ ઝરણું છલકાય ત્યાં સુધી ભરાઈ જાય.
Frequently Asked Questions
The Aśvins (Nā́satyā) are twin Vedic deities who arrive at dawn in a swift chariot. They are praised as healers and rescuers who bring timely help, health, and safe passage.
Their names function as remembered examples of Aśvin help. By recalling how the Twins renewed and aided renowned seers, the poet strengthens the request that they do the same for the present worshippers.
It is a prayer for protection and successful crossing over obstacles—danger, illness, uncertainty, or any hard passage. The hymn asks the Aśvins to guide the community safely through such transitions and restore strength.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.