Rig Veda 1.80.3: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 3
Sukta 1.80
Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते । इन्द्र नृम्णं हि ते शवो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Transliteration
préhy abhī́hi dhṛ́ṣṇuhi ná te vájro ní yaṃsate | índra nṛ́mṇaṃ hí te śávo hánō vṛtráṃ jáyā apó’rcan ánu sva-rā́jyam ||
Translation
આગળ વધ; નજીક જા; ધૈર્યથી દબાણ કર—તારો વજ્ર રોકાતો નથી. હે ઇન્દ્ર, નૃમ્ન અને શવ તારા જ છે: વૃત્રને હણ, જળોને જીત; અને સ્તુતિ ગાતાં ગાતાં સ્વરાજ્ય તરફ આગળ વધ.
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
इहिgo!
इहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थक धातु)
अभिtowards, against
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
इहिgo!
इहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थक धातु)
धृष्णुO bold one
धृष्णु:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक; धृष् ‘साहसे’ से)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
कर्तृ (क्रिया ‘नि-यंसते’ का)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
निdown, back; away
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
यंसतेdraws back, is held back
यंसते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयंस् (यम्स्) ‘नियमन/प्रेरण’ (आत्मनेपद)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नृम्णम्manly might, heroic power
नृम्णम्:
कर्म (अस्ति/भवति-भावे ‘ते’ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनृम्ण (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
शवःstrength, force
शवः:
कर्तृ/विधेय (वाक्ये ‘ते … शवः’)
TypeNoun
Rootशवस्/शव (प्रातिपदिक; ‘बल, शक्ति’)
हनःslay!
हनः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (हिंसागत्योः)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जयconquer!
जय:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (जयति; ‘विजये’)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
अर्चन्they praised
अर्चन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)
अनुafter, following
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्self-rule, sovereignty
स्वराज्यम्:
कर्म/अधिकरण (अनु-भावे ‘अनु’ सह)
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.