Rig Veda 1.80.1: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 1

Sukta 1.80

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (predominant in Indra hymns; this verse is triṣṭubh-like in length and cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

इत्था हि सोम इन्मदे ब्रह्मा चकार वर्धनम् । शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पृथिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

Transliteration

itthā́ hí somá ín máde brahmā́ cakā́ra várdhanam | śáviṣṭha vajrinn ójasā pṛthivyā́ níḥ śaśā́ áhím arcán ánu sva-rā́jyam ||

Translation

ઇત્થા હિ—સોમના મદમાં જ, બ્રહ્મા (પ્રેરિત સ્તુતિ-વાણી)એ તારો વર્ધન રચ્યું. હે અતિશક્તિશાળી વજ્રિન, તારા ઓજસથી તું પૃથ્વીમાંથી વળી પડેલા અવરોધક અહિને બહાર ફેંકી દીધો, અને સ્તુતિ ગાતાં ગાતાં તારા સ્વરાજ્યમાં પ્રવેશ્યો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इ॒त्था: thus, in this manner
• इ॒त्था: Adhikaraṇa (प्रकार/रीति)
• Type: Indeclinable
• Root: इ॒त्था (अव्यय-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• सोमः: Soma (the soma/its deity)
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इत्: just, indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• मदे: in intoxication/rapture
• मदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मा: the sacred formulation/prayer (brahman)
• ब्रह्मा: Kartā
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• चकार: made, fashioned
• चकार: Kriyā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• वर्धनम्: increase, strengthening
• वर्धनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्धन (प्रातिपदिक; √वृध्-सम्बद्ध)

• शविष्ठ: O most mighty
• शविष्ठ: — (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: शविष्ठ (प्रातिपदिक; ‘शव’/‘शवस्’ से, अतिशय)

• वज्रिन्: O wielder of the vajra
• वज्रिन्: — (सम्बोधन)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक)

• ओजसा: with might/strength
• ओजसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: from the earth
• पृथिव्याः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• निः: out, forth
• निः: —
• Type: Indeclinable
• Root: निः (उपसर्ग/अव्यय)

• शशाः: drove out, expelled
• शशाः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: शश् (धातु)

• अहिम्: the serpent (Ahi)
• अहिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिक)

• अर्चन्: praising, chanting
• अर्चन्: Kartā (सह-क्रिया/अनुक्रम)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)

• अनु: after, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वराज्यम्: self-rule, sovereignty
• स्वराज्यम्: Karma (प्राप्त्यर्थे)
• Type: Noun
• Root: स्वराज्य (प्रातिपदिक)