Sukta 32

Mantra 1

इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानाम् ॥

હવે હું ઇન્દ્રના વીર્યકર્મોનું પ્રખર વર્ણન કરું છું—વજ્રધારીના તે પ્રથમ કૃત્યો જે તેણે કર્યા. તેણે અહિ (વૃત્ર)ને હણ્યો, જળોને મુક્ત કર્યા; પર્વતોના દુર્ગોને ફાડી, તેમના બંધનોને ચીર્યા.

Mantra 2

अहन्नहिं पर्वते शिश्रियाणं त्वष्टास्मै वज्रं स्वर्यं ततक्ष । वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमाना अञ्जः समुद्रमव जग्मुरापः ॥

તેણે પર્વત પર આશ્રય લીધેલા અહિ (વૃત્ર)ને આઘાત કર્યો; ત્વષ્ટાએ તેના માટે સ્વર્ગ-વિજયી વજ્ર (વજ્રાયુધ) ઘડી આપ્યો. પછી ગાયોના રંભાણ જેવી ધારા વહેતી, જળો ઝડપથી સમુદ્ર તરફ ઉતરી ગયા.

Mantra 3

वृषायमाणोऽवृणीत सोमं त्रिकद्रुकेष्वपिबत्सुतस्य । आ सायकं मघवादत्त वज्रमहन्नेनं प्रथमजामहीनाम् ॥

વૃષભ-બળે પ્રબળ બનતો તે સોમને પસંદ કરે છે; ત્રિકદ્રુક (ત્રિ-પિષણ-સ્થાનો)માં સુત સોમનું પાન કરે છે. પછી મઘવાને શાયક (બાણ) ઉઠાવ્યો, વજ્રને પકડી લીધો; અને અહીનામનો પ્રથમજ (વૃત્ર)ને તેણે આઘાત કરીને ધરાશાયી કર્યો.

Mantra 4

यदिन्द्राहन्प्रथमजामहीनामान्मायिनाममिनाः प्रोत मायाः । आत्सूर्यं जनयन्द्यामुषासं तादीत्ना शत्रुं न किला विवित्से ॥

જ્યારે ઇન્દ્રએ અહીનામના પ્રથમજ (વૃત્ર)ને હણ્યો, ત્યારે માયાવીઓની શક્તિઓ અને તેમની માયાઓને તેણે તોડી નાંખી. તેમાંથી તેણે સૂર્યને જન્મ આપ્યો, અને દ્યૌ (આકાશ) તથા ઉષા (પ્રભાત)ને પ્રગટ કર્યા; તેથી પછી તેણે કોઈ શત્રુની શોધ જ કરી નહિ.

Mantra 5

अहन्वृत्रं वृत्रतरं व्यंसमिन्द्रो वज्रेण महता वधेन । स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक्पृथिव्याः ॥

ઇન્દ્રે મહાન વજ્રથી, મહા વધરૂપ પ્રહારથી, અવરોધ ફેલાવનાર—વૃત્રથી પણ વધુ વૃત્રસમાન—વૃત્રને હણ્યો. જેમ કુહાડાથી ખભાં કાપી નાખ્યા હોય તેમ, ફાટેલો સર્પ પૃથ્વી પર નીચો ચોંટીને પડ્યો—અવરોધની શક્તિ ધરાશાયી થઈ.

Mantra 6

अयोद्धेव दुर्मद आ हि जुह्वे महावीरं तुविबाधमृजीषम् । नातारीदस्य समृतिं वधानां सं रुजानाः पिपिष इन्द्रशत्रुः ॥

અયોધ્ધા સમ દુરમદમાં તેણે પડકાર્યો—મહાવીર, તુવિબાધ, ઋજીષ એવા મહાબળવાનને. તે પ્રહારોના આઘાતને પાર ન કરી શક્યો; ચકનાચૂર થતો, ઇન્દ્રશત્રુ ધૂળ સમ પીસાઈ ગયો.

Mantra 7

अपादहस्तो अपृतन्यदिन्द्रमास्य वज्रमधि सानौ जघान । वृष्णो वध्रिः प्रतिमानं बुभूषन्पुरुत्रा वृत्रो अशयद्व्यस्तः ॥

પગ વિનાનો, હાથ વિનાનો હોવા છતાં, તેણે ઇન્દ્ર સામે યુદ્ધ કર્યું; શિખર પર તેણે ઇન્દ્રના વજ્ર પર પ્રહાર કર્યો. વૃષભ સમ ઇન્દ્રના પરિમાણને સરખાવા ઇચ્છતો એ નિર્બળ—વૃત્ર—ઘણા સ્થાનોમાં પટકાઈ પડ્યો, વિખેરાઈ ગયો.

Mantra 8

नदं न भिन्नममुया शयानं मनो रुहाणा अति यन्त्यापः । याश्चिद्वृत्रो महिना पर्यतिष्ठत्तासामहिः पत्सुतःशीर्बभूव ॥

બંધ તૂટી ગયેલી નદી જેવી, ત્યાં પડેલા (વૃત્ર)ને વટાવીને જળો વહે છે; મનમાં ઊઠતી તરંગ જેમ ઊંચે ચઢી ઉપરથી છલકાય છે. જે જળોને વૃત્રે પોતાના મહિમાથી ચારે તરફથી રોકી રાખ્યાં હતાં—એ જળોના આગળ એ અહિ (સર્પ) પગ પાસે ધૂળનો ઢગલો બની ગયો.

Mantra 9

नीचावया अभवद्वृत्रपुत्रेन्द्रो अस्या अव वधर्जभार । उत्तरा सूरधरः पुत्र आसीद्दानुः शये सहवत्सा न धेनुः ॥

વૃત્રના પુત્રની માતા ખરેખર નીચી પડી ગઈ; ઇન્દ્રે તેના પર નીચે ઉતાર્યો પ્રહાર. ઉપરવાળી માતા રહી, નીચેનો પુત્ર બની ગયો; દાનુ વાછરડાં સાથે ગાય જેવી પડી રહી—શક્તિ પડીને જડ આશ્રિતતા બની.

Mantra 10

अतिष्ठन्तीनामनिवेशनानां काष्ठानां मध्ये निहितं शरीरम् । वृत्रस्य निण्यं वि चरन्त्यापो दीर्घं तम आशयदिन्द्रशत्रुः ॥

આધાર વિનાના ઊભેલા થાંભલાઓ વચ્ચે, કાઠાંના મધ્યમાં શરીર છુપાયેલું પડ્યું હતું. વૃત્રના ગુપ્ત નિવાસમાં જળો નિર્ભયે ફરતાં વહે છે; ઇન્દ્રશત્રુ લાંબી અંધકારમાં ખેંચાઈ પડ્યો—અવરોધની શક્તિ જડ રાત્રિ બની.

Mantra 11

दासपत्नीरहिगोपा अतिष्ठन्निरुद्धा आपः पणिनेव गावः । अपां बिलमपिहितं यदासीद्वृत्रं जघन्वाँ अप तद्ववार ॥

દાસને પતિરૂપ અને અહિને રક્ષકરૂપ ધરાવતી જળધારાઓ અટકાવી રાખવામાં આવીને ઊભી રહી—જેમ પાણિએ ગાયો વાડામાં બંધ કરી હોય તેમ. જ્યારે જળોનું ગુહા-બિલ બંધ હતું, ત્યારે ઇન્દ્રે વૃત્રને વધ કરીને તે અવરોધને ઉઘાડી, દૂર હટાવી દીધો.

Mantra 12

अश्व्यो वारो अभवस्तदिन्द्र सृके यत्त्वा प्रत्यहन्देव एकः । अजयो गा अजयः शूर सोममवासृजः सर्तवे सप्त सिन्धून् ॥

હે ઇન્દ્ર, સંઘર્ષમાં તે તારા માટે અશ્વસમાન વાડો બની ગયો, જ્યારે એક દેવ તને સામનો કરવા ઊભો રહ્યો. તું ગાયો જીત્યો; હે શૂર, તું સોમ પણ જીત્યો; અને વહેવા માટે તું સાત સિંધુઓને મુક્ત કર્યા.

Mantra 13

नास्मै विद्युन्न तन्यतुः सिषेध न यां मिहमकिरद्ध्रादुनिं च । इन्द्रश्च यद्युयुधाते अहिश्चोतापरीभ्यो मघवा वि जिग्ये ॥

ન તો વિદ્યુત તેને અટકાવી શકી, ન ગર્જના; ન તો ગર્જતાં પૂર વરસાવતી ધુમ્મસભરી મેઘછાયા. જ્યારે ઇન્દ્ર અને અહિ યુદ્ધમાં ભીડ્યા, ત્યારે દાનવીર મઘવાન સર્વ પરિબંધનોથી પરે વિજયી થયો.

Mantra 14

अहेर्यातारं कमपश्य इन्द्र हृदि यत्ते जघ्नुषो भीरगच्छत् । नव च यन्नवतिं च स्रवन्तीः श्येनो न भीतो अतरो रजांसि ॥

હે ઇન્દ્ર, અહિ (સર્પ)નો કયો માર્ગ તું જોયો, જ્યારે તેને વધ્યા પછી ભય તારા હૃદયમાં પ્રવેશ્યો? છતાં તું નવ અને નવ્વાણું વહેતી ધારોને પાર કરી ગયો—ભયરહિત શ્યેન (બાજ) સમો—રજાંસિ, વિભાજિત લોકધામોને પણ વટાવી ગયો.

Mantra 15

इन्द्रो यातोऽवसितस्य राजा शमस्य च शृङ्गिणो वज्रबाहुः । सेदु राजा क्षयति चर्षणीनामरान्न नेमिः परि ता बभूव ॥

ઇન્દ્ર સ્થિર આધાર અને શમ (શાંતિ)નો રાજા બની આવ્યો છે—શૃંગી (શૃંગવાળો), પરાક્રમમાં પ્રબળ, વજ્રબાહુ. એ જ રાજા ચર્ષણીનામ્—જનસમુદાયો પર શાસન કરે છે; નેમિ જેમ અરીઓને ઘેરી રાખે તેમ તે સર્વને પરિઘ સમે આવરી લે છે, ગતિના ઋતને એકત્ર બાંધી રાખે છે.