HomeRig VedaMandala 1Sukta 127Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.127

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

प्र वो महे सहसा सहस्वत उषर्बुधे पशुषे नाग्नये स्तोमो बभूत्वग्नये । प्रति यदीं हविष्मान्विश्वासु क्षासु जोगुवे । अग्रे रेभो न जरत ऋषूणां जूर्णिर्होत ऋषूणाम् ॥

प्र वो॑ म॒हे सह॑सा॒ सह॑स्वत उष॒र्बुधे॑ पशु॒षे नाग्नये॒ स्तोमो॑ बभूत्व॒ग्नये॑ । प्रति॒ यदीं॑ ह॒विष्मा॒न्विश्वा॑सु॒ क्षासु॒ जोगु॑वे । अग्रे॑ रे॒भो न ज॑रत ऋषू॒णां जूर्णि॒र्होत॑ ऋषू॒णाम् ॥

prá vo mahé sáhasā sáhasvata uṣár-budhe paśu-sé nā́gnaye stómo babhūtv agnáye | práti yád īṃ havíṣmān víśvāsú kṣā́su jógūve | ágre rébho ná járata ṛṣūṇā́ṃ jūrṇír hótā ṛṣūṇā́m ||

તમારા માટે—મહાન, સહસાથી સહસ્વત, ઉષર્બુધ (ઉષા-જાગૃત કરનાર), પશુષે (પશુ-વૃદ્ધિ દેનાર) અગ્નિ માટે—સ્તુતિગીત પ્રગટ થાઓ, અગ્નિ માટે. જ્યારે હવિષ્માન (હવિ અર્પણ કરનાર) સર્વ લોકોમાં તેને પોકારે છે, ત્યારે તે પ્રતિઉત્તર આપે છે. અગ્રે, રેભ (ગાયક) સમાન, તે જરાત (વૃદ્ધ) થતો નથી—ઋષિઓનો જೂರ್ಣિ (વેગવાન) હોતૃ, ઋષિઓનો જೂರ್ಣિ હોતૃ.

प्र । वः॒ । म॒हे । सह॑सा । सह॑स्वते । उ॒षः॒ऽबुधे॑ । प॒शु॒ऽसे । न । अ॒ग्नये॑ । स्तोमः॑ । ब॒भू॒तु॒ । अ॒ग्नये॑ । प्रति॑ । यत् । ई॒म् । ह॒विष्मान् । विश्वा॑सु । क्षासु॑ । जोगु॑वे । अग्रे॑ । रे॒भः । न । ज॒र॒ते॒ । ऋ॒षू॒णाम् । जूर्णिः॑ । होता॑ । ऋ॒षू॒णाम् ॥प्र । वः । महे । सहसा । सहस्वते । उषःबुधे । पशुसे । न । अग्नये । स्तोमः । बभूतु । अग्नये । प्रति । यत् । ईम् । हविष्मान् । विश्वासु । क्षासु । जोगुवे । अग्रे । रेभः । न । जरते । ऋषूणाम् । जूर्णिः । होता । ऋषूणाम् ॥pra | vaḥ | mahe | sahasā | sahasvate | uṣaḥ-budhe | paśu-se | na | agnaye | stomaḥ | babhūtu | agnaye | prati | yat | īm | haviṣmān | viśvāsu | kṣāsu | joguve | agre | rebhaḥ | na | jarate | ṛṣūṇām | jūrṇiḥ | hotā | ṛṣūṇām

प्रforth, forward (preverb)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)
वःfor you (pl.)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
महेto the great one
महे:
Sampradāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootमह् (प्रातिपदिक: महत्)
सहसाwith strength, by might
सहसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
सहस्वतेto the mighty one
सहस्वते:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootसहस्वत् (प्रातिपदिक)
उषर्बुधेto the dawn-awakening (Agni)
उषर्बुधे:
Sampradāna
TypeAdjective/Epithet
Rootउषर्बुध् (प्रातिपदिक; उषर्+बुध्)
पशुषेto the cattle-giver / for cattle
पशुषे:
Sampradāna
TypeAdjective/Epithet
Rootपशु (प्रातिपदिक) / पशु-ष (possessive epithet)
indeed / (also used as) like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तोम
बभूतुlet it become
बभूतु:
TypeVerb
Rootभू
अग्नयेfor Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि
प्रतिtowards, in return
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
यत्when, that which
यत्:
TypePronoun/Relative
Rootयद्
ईम्him (enclitic), indeed
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (अव्यय; enclitic)
हविष्मान्the oblation-bearing (worshipper)
हविष्मान्:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootहविष्मन्त् (हविस्+मन्त्)
विश्वासुin all
विश्वासु:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootविश्व
क्षासुin the regions/lands
क्षासु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootक्षा (प्रातिपदिक; ‘earth/regions’)
जोगुवेhas hastened/has come eagerly (to him)
जोगुवे:
TypeVerb
Rootगु / गव् (Vedic) with intensive/reduplicated perfect stem जोगु-
अग्रेin front, at the forefront
अग्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun (adverbial)
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
रेभःsinger, praiser
रेभः:
Kartā
TypeNoun
Rootरेभ
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
जरतaging, old
जरत:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootजरत् (प्रातिपदिक; pres. participle of जॄ/जरा ‘to age’)
ऋषूणाम्of the spears/arrows
ऋषूणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootऋषु (प्रातिपदिक)
जूर्णिःswift course/impetuous rush
जूर्णिः:
Kartā
TypeNoun
Rootजूर्णि
होताHotṛ-priest (invoker)
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
ऋषूणाम्of the spears/arrows
ऋषूणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootऋषु (प्रातिपदिक)