Sarga 46

Verse 1

ततोद्यांपृथिवींचैववीक्षमाणावनौकसः ।ददृशुःसन्ततौबाणैर्भ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।6.46.1।।

પછી વાનરનાયકો આકાશ અને ધરતી બંને તરફ નજર ફેરવતા, બાણોથી સર્વાંગે વિંધાયેલા ભાઈઓ રામ અને લક્ષ્મણને જોયા.

Verse 2

वृष्टवेवोपरतेदेवेकृतकर्मणिराक्षसे ।आजगामाथतंदेशंससुग्रीवोविभीषणः ।।6.46.2।।

વર્ષા કરીને વાદળ જેમ શાંત થઈ પાછું હટે તેમ, રાક્ષસે પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કરી નિવૃત્ત થતાં, સુગ્રીવ સાથે વિભીષણ તે જ સ્થળે આવી પહોંચ્યો.

Verse 3

नीलद्विविदमैन्दाश्चसुषेणःकुमुदाङ्गदा: ।तूर्णंहनुमतासार्धमन्वशोचन्तराघवौ ।।6.46.3।।

નીલ, દ્વિવિદ, મૈંદ, સુષેણ, કુમુદ અને અંગદ—હનુમાન સાથે—બન્ને રાઘવોને જોઈ તત્કાળ શોકમાં ડૂબી ગયા.

Verse 4

अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ ।शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।।निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ ।रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।।तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ ।यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।।राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ ।बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।

બંને નિષ્ક્રિય હતા, શ્વાસ મંદ હતો; લોહીના પ્રવાહથી ભીંજાયેલા, બાણોના જાળથી ભરાયેલા, સ્તબ્ધ થઈ બાણોની શય્યા પર પડ્યા હતા। સર્પ સમા ધીમે શ્વાસ લેતા, નિશ્ચેષ્ટ અને બળહીન, લોહીથી લિપ્ત અંગો સાથે તેઓ જાણે ઢળી પડેલા બે સુવર્ણ ધ્વજ જેવા લાગતા। તે બે વીર વીરશય્યા પર અલ્પ ચેષ્ટા સાથે પડ્યા હતા; આસપાસ યુથપતિઓ આંસુથી વ્યાકુલ નેત્રો લઈને ઘેરા વળ્યા હતા। બાણોના જાળથી આવૃત પડી ગયેલા બંને રાઘવોને જોઈ, વિભીષણ સહિત સર્વ વાનરો વ્યથા અને ભયથી કંપી ઉઠ્યા.

Verse 5

अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ ।शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।।निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ ।रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।।तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ ।यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।।राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ ।बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।

સર્પોની જેમ મંદ શ્વાસ લેતા, નિશ્ચેષ્ટ અને બળ ક્ષીણ થયેલા, વહેતા રક્તથી લિપ્ત અંગો ધરાવતા તે બે જણ જાણે તેજહીન થયેલા સુવર્ણ ધ્વજદંડ સમા દેખાતા હતા.

Verse 6

अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ ।शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।।निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ ।रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।।तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ ।यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।।राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ ।बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।

વીરશય્યામાં તે બે વીરો પડ્યા હતા; તેમની ચેષ્ટા મંદ હતી; અને યુથપતિઓ તેમને ચારે તરફથી ઘેરી ઊભા હતા, જેમની આંખો અશ્રુથી વ્યાકુલ થઈ હતી.

Verse 7

अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ ।शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।।निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ ।रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।।तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ ।यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।।राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ ।बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।

શરજાળથી આવૃત પડી ગયેલા બંને રાઘવોને જોઈ, વિભીષણ સહિત સર્વ વાનરો અત્યંત વ્યથિત થઈ ગયા.

Verse 8

अन्तरिक्षंनिरीक्षन्तोदिशस्सर्वाश्चवानराः ।नचैनंमाययाछन्नंददृशूरावणिःरणे ।।6.46.8।।

આકાશ અને સર્વ દિશાઓ તરફ નજર ફેરવતા વાનરોને, રણમાં માયાથી છુપાયેલો રાવણિ દેખાયો નહીં.

Verse 9

तंतुमायाप्रतिच्छन्नंमाययैवविभीषणः ।वीक्षमाणोददर्शाथभ्रातुःपुत्रमवस्थितम् ।।6.46.9।।

પરંતુ માયાથી ઢંકાયેલા તેને વિભીષણે પોતાની પ્રતિમાયા વડે શોધતા શોધતા, ત્યાં ઊભેલા ભાઈના પુત્રને જોઈ લીધો.

Verse 10

तमप्रतिकर्माणमप्रतिद्वन्द्वमाहवे ।ददर्शान्तर्हितंवीरंवरदानाद्विभीषणः ।।6.46.10।।तेजसायशसाचैवविक्रमेणचसम्युतम् ।

વરદાનના બળે, તેજસ્વી, યશસ્વી અને પરાક્રમી વિભીષણે યુદ્ધમાં અપ્રતિદ્વન્દ્વ અને કર્મમાં અપ્રતિકાર્ય એવા અંતર્હિત વીર ઇન્દ્રજિતને જોઈ લીધો.

Verse 11

इन्द्रजित्त्वात्मनःकर्मतौशयानौसमीक्ष्यच ।।6.46.11।।उवाचपरमप्रीतोहर्षयन् सर्वनैरृतान् ।

પોતાના જ કર્મના પરિણામે તે બે વીરને ધરાશાયી પડેલા જોઈ, અતિ આનંદિત ઇન્દ્રજિતે સર્વ રાક્ષસોને હર્ષિત કરતાં વચન ઉચ્ચાર્યાં.

Verse 12

दूषणस्यचहन्तारौखरस्यचमहाबलौ ।।6.46.12।।सादितौमामकैर्बाणैर्भ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।

“દૂષણ અને મહાબલી ખરનો સંહાર કરનાર તે બે પરાક્રમી ભાઈઓ—રામ અને લક્ષ્મણ—હવે મારા બાણોથી ઘાયલ થઈ ધરાશાયી થયા છે.”

Verse 13

नेमौमोक्षयितुंशक्यावेतस्मादिषुबन्धनात् ।।6.46.13।।सर्वैरपिसमागम्यसर्षिसङ्घैस्सुरासुरैः ।

ઋષિસમૂહો સહિત દેવો અને અસુરો—સર્વે ભેગા થઈ જાય તોય, વેતસના બાણબંધનમાંથી આ બેને મુક્ત કરવું શક્ય નથી.

Verse 14

यत्कृतेचिन्तयानस्यशोकार्तस्यपितुर्मम ।।6.46.14।।अस्पृष्टवाशयनंगात्रैस्त्रियामायातिशर्वरी ।त्स्नेयंयत्कृतेलङ्कानदीवर्षास्विवाकुला ।।6.46.15।।सोऽयंमूलहरोऽनर्थःसर्वेषांनिहतोमया ।

એના કારણે મારા પિતા શોકથી પીડિત અને ચિંતામાં મગ્ન રહી, અંગોથી શય્યાને સ્પર્શ કર્યા વિના રાતના ત્રણ પ્રહર વિતાવે છે. એના કારણે જ લંકા સર્વત્ર વ્યાકુલ છે—વરસાદમાં નદી જેવી. એ જ અનર્થનું મૂળ કારણ હવે મેં સંહાર્યું છે.

Verse 15

यत्कृतेचिन्तयानस्यशोकार्तस्यपितुर्मम ।।6.46.14।।अस्पृष्टवाशयनंगात्रैस्त्रियामायातिशर्वरी ।त्स्नेयंयत्कृतेलङ्कानदीवर्षास्विवाकुला ।।6.46.15।।सोऽयंमूलहरोऽनर्थःसर्वेषांनिहतोमया ।

એના કારણે મારા પિતા શોકથી પીડિત અને ચિંતામાં મગ્ન રહી, અંગોથી શય્યાને સ્પર્શ કર્યા વિના રાતના ત્રણ પ્રહર વિતાવે છે. એના કારણે જ લંકા સર્વત્ર વ્યાકુલ છે—વરસાદમાં નદી જેવી. એ જ અનર્થનું મૂળ કારણ હવે મેં સંહાર્યું છે.

Verse 16

रामस्यलक्ष्मणस्यैवसर्वेषांचवनौकसाम् ।विक्रमानिष्फलाःसर्वेयथाशरदितोयदाः ।।6.46.16।।

રામ, લક્ષ્મણ અને સર્વ વાનરવીરોના પરાક્રમ—all નિષ્ફળ થઈ ગયા છે; જાણે શરદઋતુના વાદળો, જે વરસાદ વરસાવતા નથી.

Verse 17

एवमुक्त्वातुतान् सर्वान्राक्षसान्परिपार्श्वतः ।।6.46.17।।यूथपानपितान्सर्वांस्ताडयामासरावणिः ।

આ રીતે કહીને, આસપાસ ભેગા થયેલા તે બધા રાક્ષસોને રાવણિએ, તેમના યુથપતિઓ સહિત, બધાને જ પ્રહાર કરવા લાગ્યો.

Verse 18

नीलंनवभिराहत्यमैन्दंचद्विविदंतथा ।।6.46.18।।त्रिभिस्त्रिभिरमित्रघ्नस्ततापप्रवरेषुभिः ।

શત્રુઘ્ન ઇન્દ્રજિતે નીલને નવ બાણોથી ઘાયલ કર્યો; અને માઇંદ તથા દ્વિવિદને પણ ત્રણ-ત્રણ ઉત્તમ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.

Verse 19

जाम्बवन्तंमहेष्वासोविद् ध्वाबाणेनवक्षसि ।।6.46.19।।हनूमतोवेगवतोविससर्जशरान्दश ।

મહાધનુર્ધર ઇન્દ્રજિતે જામ્બવાનને વક્ષસ્થળે બાણથી વિંધ્યો; ત્યારબાદ વેગશાળી હનુમાન પર દસ શરો વરસાવ્યા.

Verse 20

गवाक्षंशरभंचैवद्वावप्यमिततेजसौ ।।6.46.20।।द्वाभ्यांद्वाभ्यांमहावेगोविव्याधयुधिरावणिः ।

પછી યુદ્ધમાં મહાવેગી રાવણપુત્રે અમિત તેજસ્વી ગવાક્ષ અને શરભ—આ બે મહાબળીઓને—બે બે બાણોથી વિંધ્યા.

Verse 21

गोलाङ्गूलेश्वरंचैववालिपुत्रमथाङ्गदम् ।।6.46.21।।विव्याधबहुभिर्बाणैस्त्वरमाणोऽथरावणिः ।

પછી ત્વરિત ગતિથી રાવણપુત્રે ગોલાંગૂલોના ઈશ્વર, વાલિપુત્ર અંગદને અનેક બાણોથી વિંધ્યો.

Verse 22

तान्वानरवरान्भित्त्वाशरैरग्निशिखोपमैः ।।6.46.22।।ननादबलवांस्तत्रमहासत्त्वस्सरावणिः ।

અગ્નિશિખા સમા તીક્ષ્ણ શરોથી વાનરશ્રેષ્ઠોને ભેદી, ત્યાં મહાસત્ત્વશાળી બલવાન રાવણિ ગર્જના કરી ઊઠ્યો.

Verse 23

तानर्धयित्वाबाणौघैस्त्रासयित्वाचवानरान् ।।6.46.23।।प्रजहासमहाबाहुर्वचनंचेदमब्रवीत् ।

બાણોના ઘનવર્ષાથી તેમને આઘાત કરી વાનરોને ભયભીત કરીને, મહાબાહુએ હાસ્ય કર્યું અને આ વચન બોલ્યો.

Verse 24

शरशब्देनघोरेणमयाबद्धौचमूमुखे ।।6.46.24।।सहितौभ्रातरवेतौनिशामयतराक्षसाः ।

“હે રાક્ષસો, ભયંકર શરશબ્દના બળથી મેં સેનાના અગ્રભાગે આ બે ભાઈઓને બાંધીને સાથે પડેલા જુઓ.”

Verse 25

एवमुक्तास्तुतेसर्वेराक्षसाःकूटयोधिनः ।।6.46.25।।परंविस्मयामाजग्मुःकर्मणातेनहर्षिताः ।

એવું સાંભળીને, કૂટયોધી તે સર્વ રાક્ષસો તે કર્મથી હર્ષિત થઈ પરમ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા.

Verse 26

विनेदुश्चमहानादान् सर्वेतेजलदोपमाः ।।6.46.26।।हतोरामइतिज्ञात्वारावणिंसमपूजयन् ।

વાદળ સમા તે સૌએ મહાનાદ કર્યા; “રામ હણાયો” એમ જાણી, રાવણપુત્રને આદરપૂર્વક પૂજ્યા સમા સન્માન આપ્યું.

Verse 27

निष्पन्दौतुतदादृष्टवाभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।6.46.27।।वसुधायांनिरुच्छवासौहतावित्यन्वमन्यत ।

ત્યારે ધરતી પર રામ અને લક્ષ્મણ—બે ભાઈઓ—નિષ્પંદ અને નિઃશ્વાસ પડેલા જોઈ તેણે નિશ્ચય કર્યો—“આ બંને હત થયા છે।”

Verse 28

हर्षेणतुसमाविष्टइन्द्रजित्समितिञ्जयः ।।6.46.28।।प्रविवेशपुरींलङ्कांहर्षयन् सर्वनैर्वृतान् ।

હર્ષથી ભરાયેલો, સમરમાં વિજયી ઇન્દ્રજિત્ સર્વ રાક્ષસોને આનંદિત કરતો લંકાપુરીમાં પ્રવેશ્યો.

Verse 29

रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।।सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।

રામ-લક્ષ્મણના શરીરો બાણોથી ભરાયેલા અને સર્વ અંગોપાંગ ઘાયલ જોઈ સુગ્રીવને ભયે ઘેરી લીધો.

Verse 30

रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।।सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।

રામ-લક્ષ્મણના શરીરો બાણોથી ભરાયેલા અને સર્વ અંગોપાંગ ઘાયલ જોઈ સુગ્રીવને ભયે ઘેરી લીધો.

Verse 31

रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।।सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।

રામ અને લક્ષ્મણના શરીરો બાણોથી છિદ્રિત, સર્વ અંગોપાંગે ઘાયલ દેખીને સુગ્રીવને ભયે ઘેરી લીધો.

Verse 32

रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।।सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।

રામ અને લક્ષ્મણના શરીરો બાણોથી છિદ્રિત, સર્વ અંગોપાંગે ઘાયલ દેખીને સુગ્રીવને ભયે ઘેરી લીધો.

Verse 33

पर्यवस्थापयात्मानमनाथंमांचवानर ।।6.46.33।।सत्यधर्माभिरक्तानांनास्तिमृत्युकृतंभयम् ।

હે વાનર! આત્માને સ્થિર કર અને મને પણ સંભાળ—આ ક્ષણે હું અનાથ સમો છું; સત્ય અને ધર્મમાં રત જનને મૃત્યુજન્ય ભય રહેતો નથી.

Verse 34

एवमुक्त्वाततस्तस्यजलक्लन्नेनपाणिना ।।6.46.34।।सुग्रीवस्यशुभेनेत्रेप्रममार्जविभीषणः ।

એવું કહીને વિભીષણે જળથી ભીંજાયેલા હાથથી સુગ્રીવની સુંદર આંખો કોમળતાથી પુંછી, તેને સ્વચ્છ કરી દીધી.

Verse 35

ततस्सलिलमादायविद्ययापरिजप्यच ।।6.46.35।।सुग्रीवनेत्रेधर्मात्मासममार्जविभीषणः ।

પછી ધર્માત્મા વિભીષણે જળ લઈને વિદ્યામંત્રથી પરિજપ કરી પવિત્ર કર્યું અને સુગ્રીવની આંખો ફરી પુંછી, તેને સ્પષ્ટતા આપી.

Verse 36

विमृज्यवदनंतस्यकपिराजस्यधीमतः ।।6.46.36।।अब्रवीत्कालसम्प्राप्तसम्भ्रान्तमिदंवचः ।

તે બુદ્ધિમાન કપિરાજના મુખને પુંછીને, સમયોચિત અને તત્કાલ જરૂરી એવા શબ્દો તેણે સંભ્રમથી કહ્યા.

Verse 37

नकालःकपिराजेन्द्रवैक्लब्यमवलम्बितुम् ।।6.46.37।।अतिस्नेहोऽप्यकालेऽस्मिन्मरणायोपकल्पते ।

હે કપિરાજેન્દ્ર! આ કાયરતા ધારણ કરવાનો સમય નથી; આ અકાળે અતિસ્નેહ પણ મરણ તરફ દોરી જનાર કારણ બની જાય છે.

Verse 38

तस्मादुत्सृज्यवैक्लब्यंसर्वकार्यविनाशनम् ।।6.46.38।।हितंरामपुरोगणांसैन्यानानुचिन्त्यताम् ।

અતએવ સર્વ કાર્યનો નાશ કરનાર આ કાયરતા ત્યજી દો; અને શ્રીરામને અગ્રેસર રાખીને સેનાનું સાચું હિત શું છે તે વિચાર કરો.

Verse 39

अथवारक्ष्यतांरामोयावत्संज्ञाविपर्ययः ।।6.46.39।।लब्धसंज्ञौहिकाकुत्स्थौभयंनौव्यपनेष्यतः ।

અથવા, જ્યાં સુધી આ અચેતનાવસ્થા દૂર ન થાય ત્યાં સુધી શ્રીરામની રક્ષા કરો; કારણ કે કાકુત્સ્થના બંને રાજકુમારો સંજ્ઞા પામતાં જ આપણો ભય દૂર કરી દેશે.

Verse 40

नैतत्किञ्चनरामस्यनचरामोमुमूर्षति ।।6.46.40।।नह्येनंहास्यतेलक्ष्मीद्दुर्लभायागतायुषाम् ।

આ રામ વિષે નિરાશ થવાનું કોઈ કારણ નથી; રામ મરણને પામનાર નથી. આયુષ્ય ક્ષીણ થનારને દુર્લભ એવી શ્રી-લક્ષ્મી પણ તેમને કદી ત્યજતી નથી.

Verse 41

तस्मादाश्वासयात्मानंबलंचाश्वासयस्वकम् ।।6.46.41।।यावत्कार्याणिसर्वाणिपुनःसंस्थापयाम्यहम् ।

અતએવ તું પોતાને ધીરજ આપ અને પોતાના બળને પણ આશ્વાસન આપ, જ્યાં સુધી હું સર્વ કાર્યોને ફરીથી સુવ્યવસ્થિત ન કરી દઉં.

Verse 42

एतेहिफुल्लनयनास्त्रासादागतसाध्वसाः ।।6.46.42।।कर्णेकर्णेप्रकथिताहरयोहरिसत्तम ।

હે હરિશ્રેષ્ઠ! આ વાનરો તો ભયથી ફુલ્લ નેત્રવાળા બની, ત્રાસથી કંપતા, કાનમાં કાનમાં વાતો કરે છે.

Verse 43

मांतुदृष्टवाप्रधावन्तमनीकंसम्प्रहर्षितुम् ।।6.46.43।।त्यजस्तुहरयस्त्रासंभुक्तपूर्वामिवस्रजम् ।

પરંતુ જ્યારે વાનરો મને સેનાને હર્ષિત કરવા દોડી આવતો જુએ, ત્યારે તેઓ પોતાનો ભય એવો ત્યજી દે—જેમ પહેલેથી ભોગવેલી માળા ફેંકી દેવામાં આવે.

Verse 44

समाश्वास्यतुसुग्रीवंराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।।6.46.44।।विद्रुतंवानरानीकंतत्समाश्वासयत्पुनः ।

સુગ્રીવને આશ્વાસન આપી, રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ વિભીષણે, ભયથી વિખેરાતી વાનરસેનાને પણ ફરીથી ધીરજ આપી સ્થિર કરી.

Verse 45

इन्द्रजित्तुमहामायःसर्वसैन्यसमावृतः ।।6.46.45।।विवेशनगरींलङ्कांपितरंचाभ्युपागमत् ।

મહામાયાવી ઇન્દ્રજિત્, સર્વ સૈન્યથી પરિવૃત્ત થઈ, લંકાનગરીમાં પ્રવેશ્યો અને પિતાને મળવા ગયો.

Verse 46

तत्ररावणमासाद्यअभिवाद्यकृताञ्जलिः ।।6.46.46।।आचचक्षेप्रियंपित्रेनिहतौरामलक्ष्मणौ ।

ત્યાં રાવણને મળીને, કૃતાઞ્જલિ થઈ વંદન કર્યું અને પિતાને પ્રિય સમાચાર કહ્યા— “રામ અને લક્ષ્મણ નિહત થયા છે।”

Verse 47

उत्पपातततोहृष्टःपुत्रंचपरिषस्वजे ।।6.46.47।।रावणोरक्षसांमध्येश्रुत्वाशत्रूनिपातितौ ।

શત્રુઓ પાતિત થયા છે એમ સાંભળી, રાક્ષસોના મધ્યમાં રાવણ આનંદિત થઈ ઊભો થયો અને પુત્રને આલિંગન આપ્યું.

Verse 48

उपाघ्रायचतंमूद् र्नेनंपप्रच्छप्रीतमानसः ।।6.46.48।।पृच्छतेचयथावृत्तंपित्रेतस्मैसर्वंन्यवेदयत् ।यथातौशरबन्धेननिश्चेष्टौनिष्प्रभौकृतौ ।।6.46.49।।

હૃદયે પ્રસન્ન થઈ તેણે તેના મસ્તક પર ચુંબન કર્યું અને વધુ પૂછપરછ કરી.

Verse 49

उपाघ्रायचतंमूद् र्नेनंपप्रच्छप्रीतमानसः ।।6.46.48।।पृच्छतेचयथावृत्तंपित्रेतस्मैसर्वंन्यवेदयत् ।यथातौशरबन्धेननिश्चेष्टौनिष्प्रभौकृतौ ।।6.46.49।।

પિતા જ્યારે સમગ્ર વૃત્તાંત પૂછતા, ત્યારે તેણે બધું જ વિગતે નિવેદન કર્યું—કે કેવી રીતે બાણોના જાળમાં બંધાઈ તેઓ બંને નિશ્ચેષ્ટ અને તેજહીન બની ગયા.

Verse 50

सहर्षवेगानुगतान्तरात्माश्रुत्वावचस्तस्यमहारथस्य ।जहौज्वरंदाशरथेःसमुत्थितंप्रहृष्यवाचाऽभिननन्दपुत्रम् ।।6.46.50।।

મહારથીના વચનો સાંભળતાં જ તેનું અંતરાત્મા આનંદના વેગથી ભરાઈ ગયું; દાશરથિ વિષે ઊઠેલો ભયજન્ય જ્વર છૂટી ગયો, અને હર્ષિત થઈ તેણે પુત્રને આનંદભરી વાણીથી અભિનંદન આપ્યું.