Sarga 17

Verse 1

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ થોડા જ ક્ષણમાં જ્યાં રામ લક્ષ્મણ સાથે ઊભા હતા ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 2

तंमेरुशिखराकारंदीप्तामिवशतह्रदाम् ।गगनस्थंमहीस्थास्तेददृशुसर्ववानराः ।।6.17.2।।

મેરુશિખર સમાન વિશાળ અને વીજળી જેવી તેજસ્વી, આકાશમાં સ્થિત તેને ધરતી પર ઊભેલા સર્વ વાનરોએ જોયો.

Verse 3

येचाप्यनुचरास्तस्य चत्वारो भीमविक्रमा: ।तेsपि सर्वायुधोपेता भूषणैश्चापि भूषिता ।।6.17.3।।

તેના ચાર અનુચરો પણ—ભયંકર પરાક્રમી—હાજર હતા; તેઓ સર્વ શસ્ત્રોથી સજ્જ અને આભૂષણોથી પણ અલંકૃત હતા.

Verse 4

स च मेघाचलप्रख्यो वज्रायुधसमप्रभः ।वरायुधधरो वीरो दिव्याभरणभूषितः ।।6.17.4।।

અને તે (વિભીષણ) મેઘમંડિત પર્વત સમો દેખાતો, વજ્રધારી ઇન્દ્ર સમી તેજસ્વી પ્રભા ધરાવતો; ઉત્તમ શસ્ત્રો ધારણ કરનાર શૂરવીર અને દિવ્ય આભૂષણોથી અલંકૃત હતો.

Verse 5

तमात्मपञ्चमंदृष्टवासुग्रीवोवाहिनीपति: ।वानरैस्सहदुर्धर्षचिन्तयामासबुद्धिमान् ।।6.17.5।।

તેને—ચાર સિવાય પાંચમા સાથી રૂપે વિભીષણને—જોઈને, વાનરસેનાપતિ સુગ્રીવ, બુદ્ધિમાન અને દુર્ધર્ષ, વાનર નાયકો સાથે મળીને વિચારમાં પડ્યો.

Verse 6

चिन्तयित्वामुहूर्तंतुवानरांस्तानुवाचह ।हनुमत्प्रमुखान्सर्वानिदंवचनमुत्तमम् ।।6.17.6।।

ક્ષણમાત્ર વિચાર કરીને તેણે હનુમાન અગ્રેસર એવા સર્વ વાનર નેતાઓને આ ઉત્તમ વચન કહ્યું.

Verse 7

एषसर्वायुधोपेतश्चतुर्भिस्सहराक्षसैः ।राक्षसोऽभ्येतिपश्यध्वमस्मान्हन्तुंनसंशयः ।।6.17.7।।

જુઓ! સર્વ શસ્ત્રોથી સજ્જ આ રાક્ષસ ચાર રાક્ષસો સાથે આગળ વધે છે. અમને મારવા જ આવી રહ્યો છે—એમાં કોઈ સંશય નથી.

Verse 8

सुग्रीवस्यवचश्रुत्वासर्वेतेवानरोत्तमाः ।सालानुद्यम्यशैलांश्चइदंवचनमब्रुवन् ।।6.17.8।।

સુગ્રીવના વચન સાંભળી, તે બધા વાનરોમાં શ્રેષ્ઠોએ સાલ વૃક્ષો અને શિલાખંડો ઉચકી, આ વચન કહ્યું.

Verse 9

शीघ्रंव्यादिशनोराजन्वधायैषांदुरात्मनाम् ।निपतन्तुहताश्चैतेधरण्यामल्पतेजसः ।।6.17.9।।

હે રાજન્, આ દુષ્ટાત્માઓના વધ માટે અમને તત્કાળ આજ્ઞા આપો; પ્રહાર થતાં જ અલ્પ તેજવાળા આ લોકો ધરતી પર પડીને મરી જશે.

Verse 10

तेषासम्भाषमाणानामन्योन्यंसविभीषणः ।उत्तरंतीरमासाद्यखस्थएवव्यतिष्ठत ।।6.17.10।।

તેઓ પરસ્પર વાતચીત કરતા હતા ત્યારે વિભીષણ ઉત્તર કાંઠે પહોંચી, આકાશમાં જ સ્થિર રહી ઊભો રહ્યો.

Verse 11

उवाचमहाप्राज्ञस्स्वरेणमहतामहान् ।सुग्रीवंतांश्चसम्प्रेक्ष्यसर्वान्वानरयूथपान् ।।6.17.11।।

મહાન્ મહાપ્રાજ્ઞ વિભીષણે સુગ્રીવ તથા સર્વ વાનરયૂથપતિઓને નિહાળી, મહાન સ્વરે તેમને સંબોધ્યા.

Verse 12

रावणोनामदुर्वृत्तोराक्षसोराक्षसेश्वरः ।तस्याहमनुजोभ्राताविभीषणइतिश्रुतः ।।6.17.12।।

‘રાવણ નામનો આ દુર્વૃત્ત રાક્ષસ રાક્ષસોનો અધિપતિ છે; હું તેનો અનુજ ભાઈ, વિભીષણ નામે પ્રસિદ્ધ છું.’

Verse 13

तेनसीताजनस्थानाद्धृताहत्वाजटायुषम् ।रुद्दाचविवशादीनाराक्षसीभिस्सुरक्षिता ।।6.17.13।।

તે (રાવણ) જનસ્થાનમાંથી સીતાને હરી ગયો; જટાયુને મારીને, સીતાને બંધક બનાવી—વિવશ, દીના—રાક્ષસીઓ દ્વારા કડક રક્ષામાં રાખી છે.

Verse 14

तमहंहेतुभिर्वाक्यैर्विविधैश्चन्यदर्शयम् ।साधुनिर्यात्यतांसीतारामायेतिपुनःपुनः ।।6.17.14।।

હું વિવિધ કારણસભર વચનો દ્વારા તેને સમજાવતો રહ્યો અને વારંવાર કહેતો રહ્યો: “ધર્મ એ જ છે—સીતા શ્રીરામને પરત સોંપી દો.”

Verse 15

सचनप्रतिजग्राहरावणःकालचोदितः ।उच्यमानंहितंवाक्यंविपरीतइवौषधम् ।।6.17.15।।

મૃત્યુના આહ્વાનથી પ્રેરિત રાવણે, તેને કહેવામાં આવતું હિતકારી વચન સ્વીકાર્યું નહિ; જાણે વિનાશ પામતો મનુષ્ય ઉપચારક ઔષધને પણ વિરુદ્ધ સમજી ત્યજી દે.

Verse 16

सोऽहंपरुषितस्तेनदासवच्चावमानितः ।त्यक्त्वापुत्रांश्चदारांश्चराघवंशरणंगतः ।।6.17.16।।

તેને મને કઠોર વચનોથી આઘાત કર્યો અને દાસ સમાન અપમાનિત કર્યો; તેથી પુત્રો અને પત્નીને પણ ત્યજી, હું રાઘવ શ્રીરામના શરણમાં આવ્યો છું.

Verse 17

सर्वलोकशरण्यायराघवायमहात्मने ।निवेदयतमांक्षिप्रंविभीषणमुपस्थितम् ।।6.17.17।।

સર્વ લોકના શરણ્ય એવા મહાત્મા રાઘવ શ્રીરામને તાત્કાલિક જાણ કરો કે હું વિભીષણ અહીં ઉપસ્થિત છું.

Verse 18

एतत्तुवचनंश्रुत्वासुग्रीवोलघुविक्रमः ।लक्ष्मणस्याग्रतोरामंसम्रब्धमिदमब्रवीत् ।।6.17.18।।

આ વચન સાંભળી, લઘુવિક્રમી સુગ્રીવે લક્ષ્મણની હાજરીમાં રામને ઉદ્વેગભર્યા સ્વરે આ રીતે કહ્યું.

Verse 19

रावणस्यानुजोभ्राताविभीषणइतिश्रुतः ।चतुर्भिस्सहरक्षोभिर्भवन्तंशरणंगतः ।।6.17.19।।

રાવણનો નાનો ભાઈ, વિભીષણ નામે પ્રસિદ્ધ, ચાર રાક્ષસો સાથે તમારી શરણમાં આવ્યો છે.

Verse 20

मन्त्रेव्यूहेनयेचारेयुक्तोभवितुमर्हसि ।वानराणांचभद्रंतेपरेषांचपरन्तप ।।6.17.20।।

હે શત્રુદમન! મંત્રણા, વ્યૂહરચના અને ચરો દ્વારા માહિતી—આ બધામાં સજ્જ રહો; વાનરોનું કલ્યાણ અને શત્રુ પર ચાકસાઈ રહે.

Verse 21

अन्तर्धानगताह्येतेराक्षसाःकामरूपिणः ।शूराश्चनिकृतिज्ञाश्चतेषांजातुनविश्वसेत् ।।6.17.21।।

આ રાક્ષસો કામરૂપ છે અને અંતર્ધાન થઈ શકે છે; તેઓ શૂરવીર અને કપટમાં નિપુણ છે—અતએવ કદી તેમ પર વિશ્વાસ ન કરવો.

Verse 22

प्रणिधीराक्षसेन्द्रस्यरावणस्यभवेदयम् ।अनुप्रविश्यसोऽस्मासुभेदंकुर्यान्नसंशयः ।।6.17.22।।

આ રાક્ષસેન્દ્ર રાવણનો પ્રણિધી (ગુપ્તચર) હોઈ શકે; અમારી છાવણીમાં ઘૂસી આવીને તે આપણામાં ભેદ ઊભો કરશે—એમાં સંશય નથી.

Verse 23

अथवास्वयमेवैषछिद्रमासाद्यबुद्धिमान् ।अनुप्रविश्यविश्वस्तेकदाचित्प्रहरेदपि ।।6.17.23।।

અથવા આ બુદ્ધિમાન પોતે જ કોઈ છિદ્ર શોધીને અંદર પ્રવેશ્યો હશે; વિશ્વાસ પામ્યા પછી ક્યારેક તો પ્રહાર પણ કરી શકે.

Verse 24

मित्राटवीबलंचैवमौलभृत्यबलंतथा ।सर्वमेतद्बलंग्राह्यंवर्जयित्वाद्विषद्बलम् ।।6.17.24।।

મિત્રોની સેના, અરણ્યમાંથી આવેલી સેના અને વંશપરંપરાગત રાજભૃત્યોની સેના—આ બધું બળ સ્વીકાર્ય છે; પરંતુ શત્રુનું બળ ત્યાજ્ય છે.

Verse 25

प्रकृत्याराक्षसेन्द्रस्यभ्राताऽमित्रस्यतेप्रभो: ।आगतश्चरिपोस्साक्षात्कथमस्मिन्हिविश्वसेत् ।।6.17.25।।

હે પ્રભુ, સ્વભાવથી તે રાક્ષસેન્દ્રનો સગો છે—તમારા શત્રુનો જ ભાઈ; અને તે શત્રુ પાસેથી સીધો આવ્યો છે. તો પછી આ પર કેવી રીતે વિશ્વાસ કરાય?

Verse 26

रावणेनप्रणिहितंतमवेहिविभीषणम् ।तस्याहंनिग्रहंमन्येक्षमंक्षमवतांवर ।।6.17.26।।

વિભીષણને રાવણ દ્વારા મોકલાયેલો જાણો; હે ક્ષમાવંતોમાં શ્રેષ્ઠ, તેને રોકી રાખવું યોગ્ય છે—એવું હું માનું છું.

Verse 27

राक्षसोजिह्मयाबुद्ध्यासंदिष्टोऽयमुपागतः ।प्रहर्तुंमाययाच्छन्नोविश्वस्तेत्वयिराघव ।।6.17.27।।

હે રાઘવ! આ રાક્ષસ વાંકડી બુદ્ધિથી નિયુક્ત થઈ આવ્યો છે; માયાથી છુપાયેલો, તારા પર વિશ્વાસ જગાવીને પ્રહાર કરવા ઇચ્છે છે.

Verse 28

प्रविष्टश्शत्रुसैन्यंहिप्राप्तश्शत्रुरतर्कितः ।निहन्यादन्तरंलब्ध्वाउलूकवायसानिव ।।6.17.28।।

શત્રુસેનામાં અજાણતાં પ્રવેશેલો શત્રુ તો, અવસર મળતાં જ, તેમને નાશ કરી શકે—જેમ અંદર ઘૂસી ગયેલો ઘુવડ કાગડાઓને મારી નાંખે.

Verse 29

वध्यतामेषतीव्रेणदण्डेनसचिवैस्सह ।रावणस्यनृशंसस्यभ्राताह्येषविभीषणः ।।6.17.29।।

“આ વિભીષણને તેના સાથીઓ સહિત કઠોર દંડથી વધ કરી નાખો; કારણ કે એ નિર્દય રાવણનો ભાઈ છે.”

Verse 30

एवमुक्त्वातुतंरामंसम्रब्धोवाहिनीपतिः ।वाक्यज्ञोवाक्यकुशलंततोमौनमुपागमत् ।।6.17.30।।

આ રીતે રામને કહીને, ક્રોધિત સેનાપતિ—વાણીનો જાણકાર અને વચનમાં કુશળ—પછી મૌન થઈ ગયો.

Verse 31

सुग्रीवस्यतुतद्वाक्यंश्रुत्वारामोमहायशाः ।समीपस्थानुवाचेदंहनुमत्प्रमुखान्हरीन् ।।6.17.31।।

સુગ્રીવના તે વચન સાંભળી મહાયશસ્વી શ્રીરામે નજીક ઊભેલા, હનુમાનજી અગ્રસ્થાન ધરાવતા વાનરોને આ રીતે સંબોધ્યા.

Verse 32

यदुक्तंकपिराजेनरावणावरजंप्रति ।वाक्यंहेतुमदत्यर्थंचभवद्भिरपितच्छ्रुतम् ।।6.17.32।।

“કપિરાજે રાવણના કનિષ્ઠ ભ્રાતા વિષે જે કારણસભર અને અત્યંત ભારવંતું વચન કહ્યું, તે તમારાં સૌએ પણ સાંભળ્યું છે.”

Verse 33

सुहृदामर्थकृच्छेषुयुक्तंबुद्धिमतासदा ।समर्थेनोपनिर्देष्टुंशाश्वतींभूतिमिच्छता ।।6.17.33।।

“કઠિન નિર્ણયોના સમયે શાશ્વત કલ્યાણ ઇચ્છતો બુદ્ધિમાન પુરુષ સદા સમર્થ સુહૃદના ઉપદેશથી માર્ગદર્શન લેવું યોગ્ય છે.”

Verse 34

इत्येवंपरिपृष्टास्तेस्वंस्वंमतमतन्द्रिताः ।सोपचारंतदाराममूचुर्हितचिकीर्षवः ।।6.17.34।।

આ રીતે પૂછવામાં આવતા, તેઓ—સાવધાન અને હિત કરવા ઇચ્છુક—ત્યારે આદરપૂર્વક શ્રીરામને બોલ્યા અને દરેકે પોતાનું વિચારેલું મત રજૂ કર્યું.

Verse 35

अज्ञातंनास्तितेकिंचित्त्रिषुलोकेषुराघव: ।आत्मानंसूचयन्राम: पृच्छस्यस्मान् सुहृत्तया ।।6.17.35।।

“હે રાઘવ, ત્રિલોકમાં તમને કશું અજ્ઞાત નથી. છતાં સુહૃદભાવથી, અમને માન આપીને અને અમારી દૃષ્ટિ પ્રગટ કરાવવા, તમે અમને પૂછો છો.”

Verse 36

त्वंहिसत्यव्रतश्शूरोधार्मिकोदृढविक्रमः ।परीक्ष्यकारीस्मृतिमान्निसृष्टात्मासुहृत्सुच ।।6.17.36।।

તું તો સત્યવ્રતધારી શૂરવીર, ધાર્મિક અને દૃઢ પરાક્રમી છે; વિચારપૂર્વક જ કાર્ય કરનાર, સ્મૃતિમાન, નિસ્વાર્થ મનવાળો અને મિત્રોમાં અતિ સ્નેહભક્તિ ધરાવનાર છે.

Verse 37

तस्मादेकैकशस्तावद्ब्रुवन्तुसचिवास्तव ।हेतुतोमतिसम्पन्नास्समर्थाश्चपुन: पुनः ।।6.17.37।।

અતએવ તારા બુદ્ધિમાન અને સમર્થ સચિવો કારણসহ એકેક કરીને બોલે; જરૂર પડે તો વારંવાર પણ સ્પષ્ટ કરે.

Verse 38

इत्युक्तेराघवायाऽथमतिमानङ्गदोऽग्रतः ।विभीषणपरीक्षार्थमुवाचवचनंहरिः ।।6.17.38।।

આ રીતે કહીને, બુદ્ધિમાન વાનર અંગદે તરત જ રાઘવ (શ્રીરામ) સમક્ષ, વિભીષણની પરીક્ષા કરવા હેતુથી, વચન ઉચ્ચાર્યું.

Verse 39

शत्रोस्सकाशात्सम्प्राप्तस्सर्वथाशङ् क्यएवहि ।विश्वासयोग्यस्सहसानकर्तव्योविभीषणः ।।6.17.39।।

શત્રુના પક્ષમાંથી સીધો આવ્યો હોવાથી વિભીષણને સર્વ રીતે શંકાસ્પદ જ માનવો; સહસા તેને વિશ્વાસયોગ્ય ન ગણવો.

Verse 40

छादयित्वाऽत्मभावंहिचरन्तिशठबुद्धयः ।प्रहरन्तिचरन्ध्रेषुसोऽनर्थस्सुमहान्भवेत् ।।6.17.40।।

છળબુદ્ધિવાળા લોકો પોતાનો સાચો ભાવ છુપાવીને ફરતા રહે છે; અને કમજોરીના છિદ્રોમાં પ્રહાર કરે છે—એથી અતિ મહાન અનર્થ ઊભો થાય છે.

Verse 41

अर्थानर्थौविनिश्चित्यव्यवसायंभजेतह ।गुणतस्सङ्ग्रहंकुर्याद्दोषतस्तुविसर्जयेत् ।।6.17.41।।

લાભ અને અનર્થને નિશ્ચિત કરીને દૃઢ વ્યવસાય ધારણ કરવો; ગુણને આધારે સ્વીકાર કરવો અને દોષને કારણે ત્યાગ કરવો.

Verse 42

यदिदोषोमहांस्तस्मिंस्त्यज्वतामविशङ्कितम् ।गुणान्वापिबहून् ज्ञात्वासङ्ग्रहःक्रियतांनृप ।।6.17.42।।

હે નૃપ! જો તેમાં મહાન દોષ હોય તો નિઃશંક ત્યજી દો; પરંતુ અનેક ગુણ જાણી લેવાય તો ગુણના આધારે તેને સ્વીકાર કરવો.

Verse 43

शरभस्त्वथनिश्चित्यसार्थंवचनमब्रवीत् ।क्षिप्रमस्मिन्नरव्याघ्र चारःप्रतिविधीयताम् ।।6.17.43।।

પછી શરભે પણ નિશ્ચય કરીને સાર્થક વચન કહ્યું: “હે નરવ્યાઘ્ર! આ વિષયમાં તત્કાળ એક ચાર નિયુક્ત કરવો.”

Verse 44

प्रणिधायहिचारेणयथावत्सूक्ष्मबुद्धिना ।परीक्ष्यचततःकार्योयथान्यायंपरिग्रहः ।।6.17.44।।

સૂક્ષ્મબુદ્ધિવાળા ચારને યોગ્ય રીતે નિયુક્ત કરીને અને વિષયની યથાવત તપાસ કરીને, ત્યાર પછી જ ન્યાયાનુસાર યોગ્ય પરિગ્રહ (સ્વીકાર) કરવો.

Verse 45

जाम्बवांस्त्वथसम्प्रेक्ष्यशास्त्रबुध्याविचक्षणः ।वाक्यंविज्ञापयामासगुणवद्दोषवर्जितम् ।।6.17.45।।

ત્યારે શાસ્ત્રબુદ્ધિથી વિવેકી જાંબવાને વિષયને નિહાળી, ગુણસભર અને દોષરહિત એવા વચનો વિનમ્રતાથી નિવેદિત કર્યા.

Verse 46

बद्धवैराच्चपापाच्चराक्षेसेन्द्राद्विभीषणः ।अदेशकालेसम्प्राप्तस्सर्वथाशङ् क्यतामयम् ।।6.17.46।।

પાપી રાક્ષસેન્દ્ર રાવણથી બંધાયેલ વૈર લઈને વિભીષણ આવ્યો છે; અયોગ્ય દેશ-કાળે આવી પહોંચ્યો હોવાથી, સર્વ રીતે આ પર શંકા કરવી યોગ્ય છે.

Verse 47

ततोमैन्दस्तुसम्प्रेक्ष्यनयापनयकोविदः ।वाक्यंवचनसम्पन्नोबभाषेहेतुमत्तरम् ।।6.17.47।।

પછી નય-અપનયમાં કુશળ માઈંદે વિષયને નિહાળી, વાણીથી સમૃદ્ધ અને હેતુયુક્ત એવા વચનો ઉચ્ચાર્યા.

Verse 48

वजनंनामतस्यैषरावणस्यविभीषणः ।पृच्छयतांमधुरेणायंशनैर्नरपतीश्वर ।।6.17.48।।

હે નરપતિશ્વર! આ તો રાવણનો ભાઈ વિભીષણ જ છે; તેને મધુર વાણીથી, ધીમે ધીમે અને સૌમ્ય રીતે પૂછપરછ કરાવવી યોગ્ય છે.

Verse 49

भावमस्यतुविज्ञायतत्त्वतस्त्वंकरिष्यसि ।यदिदुष्टोनदुष्टोवाबुद्धिपूर्वंनरर्षभ ।।6.17.49।।

હે નરશ્રેષ્ઠ! તેની ભાવના તત્ત્વથી જાણી, તે દુષ્ટ છે કે અદુષ્ટ—એ નિશ્ચય કરીને તું બુદ્ધિપૂર્વક વિચારથી જ કાર્ય કરજે.

Verse 50

अथसंस्कारसम्पन्नोहनुमान् सचिवोत्तमः ।उवाचवचनंश्लक्ष्णमर्थवन्मधुरंलघु ।।6.17.50।।

પછી સંસ્કારથી સંપન્ન, ઉત્તમ સચિવ હનુમાન્‌એ અર્થસભર, કોમળ, મધુર અને સંક્ષિપ્ત વચન ઉચ્ચાર્યું.

Verse 51

नभवन्तंमतिश्रेष्ठंसमर्थंवदतांवरम् ।अतिशाययितुंशक्तोबृहस्पतिरपिब्रुवन् ।।6.17.51।।

જ્ઞાનમાં પ્રસિદ્ધ બૃહસ્પતિ પણ બોલતા બોલતા તમને અતિક્રમ કરી શકતા નથી; તમારી બુદ્ધિ, સામર્થ્ય અને વાણીની પ્રભુતા અતિ ઉત્તમ છે.

Verse 52

नवादान्नपिसङ्घर्षान्नाधिक्यान्नचकामतः ।वक्ष्यामिवचनंराजन्यथार्थंरामगौरवात् ।।6.17.52।।

હે રાજન્! હું વાદ માટે નહીં, સંઘર્ષ જગાવવા નહીં, અધિક્યના અહંકારથી નહીં, કે સ્વઇચ્છાથી નહીં—પરંતુ શ્રીરામ પ્રત્યે ગૌરવ-ભક્તિથી યથાર્થ વચન કહું છું.

Verse 53

अर्थानर्थनिमित्तंहियदुक्तंसचिवैस्तव ।तत्रदोषंप्रपश्यामिक्रियानह्युपपद्यते ।।6.17.53।।

તમારા સચિવોએ લાભ-હાનિના અનુમાન પરથી જે કહ્યું છે, તેમાં હું દોષ જોઉં છું; કારણ કે એવી ક્રિયા યોગ્ય રીતે સિદ્ધ થતી નથી.

Verse 54

ऋतेनियोगात्सामर्थ्यमवबोद्धुंनशक्यते ।सहसाविनियोगोहिदोषवान्प्रतिभातिमे ।।6.17.54।।

નિયુક્તિ વિના કોઈનું સામર્થ્ય જાણી શકાય નહીં; વિચાર વિના સહસામાં કરેલી નિમણૂક મને દોષયુક્ત જણાય છે.

Verse 55

चारप्रणिहितंयुक्तंयदुक्तंसचिवैस्तव ।अर्थस्यासम्भवात्तत्रकारणंनोपयुज्यते ।।6.17.55।।

તમારા મંત્રીઓએ ચરોને મોકલી તેની તપાસ કરવાની જે વાત કહી, તે યોગ્ય લાગે છે; પરંતુ અહીં અર્થસાધ્ય નથી, તેથી તે કારણ કામ લાગતું નથી.

Verse 56

अदेशकालेसम्प्राप्तइत्ययंयद्विभीषणः ।विवक्षातत्रमेऽस्तीयंतांनिबोधयथामति ।।6.17.56।।

“આ વિભીષણ અયોગ્ય દેશ-કાળે અહીં આવ્યો છે—એ વિષয়ে મને કંઈ કહેવું છે; મારી સમજ મુજબનો મત સાંભળો.”

Verse 57

सएषदेश: कालश्चभवतीतियथातथा ।पुरुषात्पुरुषंप्राप्यतथादोषगुणावपि ।।6.17.57।।

“આ સ્થિતિમાં દેશ અને કાળ યોગ્ય જ છે; અને એક પુરુષ પાસેથી શ્રેષ્ઠ પુરુષ પાસે આવવું પણ યોગ્ય છે—એક તરફ દોષો અને બીજી તરફ ગુણો દેખાતાં હોય ત્યારે તો વિશેષ.”

Verse 58

त्म्यंरावणेदृष्टवाविक्रमंचतथात्वयि ।युक्तमागमनंह्यत्रसदृशंतस्यबुद्धितः ।।6.17.58।।

રાવણની દુષ્ટતા અને તારી પરાક્રમશક્તિ બંને જોઈને, તેનું અહીં આવવું યોગ્ય છે—તેની બુદ્ધિ મુજબ સર્વથા અનુરૂપ છે.

Verse 59

अज्ञातरूपैःपुरुषैस्सराजन्पृच्छ् यतामिति ।यदुक्तमत्रमेप्रेक्षाकाचिदस्तिसमीक्षिता ।।6.17.59।।

‘અજાણ્યા રૂપવાળા પુરુષો દ્વારા, હે રાજન્, તેને પૂછપરછ કરાવવી’—એવું અહીં કહેવામાં આવ્યું. પરંતુ વિચાર કરીને મને અહીં બીજી દૃષ્ટિ દેખાય છે.

Verse 60

पृच्छयमानोविशङ्केतसहसाबुद्धिमान्वचः ।तत्रमित्रंप्रदुष्येतमिथ्यापृष्टंसुखागतम् ।।6.17.60।।

અચાનક પૂછપરછ કરવામાં આવે તો બુદ્ધિમાન પણ વાણીમાં શંકિત થઈ જાય; અને ત્યાં સુહૃદભાવથી આવેલ મિત્રને પણ નિષ્ફળ પૂછપરછથી દૂષિત ગણાવી શકાય.

Verse 61

अशक्यस्सहसाराजन्भावोबोद्धुंपरस्यवै ।अन्तस्स्वभावैर्गीतैस्तैर्नैपुण्यंपश्यतांभृशम् ।।6.17.61।।

હે રાજન્, પરના ભાવને સહસામાં જાણવું અશક્ય છે. વાણીના સ્વર અને ઢબથી પ્રગટ થતી આંતરિક પ્રકૃતિમાંથી માત્ર મહાન કુશળ લોકો જ તેને સ્પષ્ટ ઓળખી શકે.

Verse 62

नत्वस्यब्रुवतोजातुलक्ष्यतेदुष्टभावता ।प्रसन्नंवदनंचापितस्मान्मेनास्तिसंशयः ।।6.17.62।।

પરંતુ તે બોલે છે ત્યારે ક્યાંય દુષ્ટભાવ દેખાતો નથી; તેનું મુખ પણ પ્રસન્ન છે. તેથી તેના વિષે મને કોઈ સંશય નથી.

Verse 63

अशङ्कितमतिस्स्वस्थोनशठःपरिसर्पति ।नचास्यदुष्टावाक्चापितस्मान्नास्तीहसंशयः ।।6.17.63।।

કપટી પુરુષ નિર્ભય મનથી સુખે ફરતો નથી; તેની વાણી પણ દોષિત થાય. અહીં તેમાં એ બે લક્ષણો દેખાતા નથી, તેથી કોઈ સંશય નથી.

Verse 64

आकारश्चाद्यमानोऽपिनशक्योविनिगूहितम् ।बलाद्धिविवृणोत्येवभावमन्तर्गतंनृणाम् ।।6.17.64।।

છુપાવવાનો પ્રયત્ન કરાય તોય બાહ્ય આકાર સંપૂર્ણપણે છુપાતો નથી; કારણ કે મનુષ્યના અંતરમાં રહેલો ભાવ બળપૂર્વક બહાર પ્રગટ થઈ જ જાય છે.

Verse 65

હે રામ, કર્મમાં નિપુણોમાં શ્રેષ્ઠ! યોગ્ય દેશ-કાળને અનુરૂપ જે ઉપાય, અભિપ્રાયને અનુસરીને યોગ્ય રીતે અમલમાં મૂકાય, તે તત્કાળ પોતાનું યોગ્ય ફળ આપે છે.

Verse 66

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

તમારો નિશ્ચય અને પ્રયત્ન જોઈને, તથા રાવણનું મિથ્યા વર્તન નિહાળી; વાલિનના વધ અને સુગ્રીવના અભિષેકની વાત સાંભળી—તે બુદ્ધિપૂર્વક અહીં આવ્યો છે, રાજ્યમાં યોગ્ય ભાગ ઇચ્છતો. આટલું ધ્યાનમાં રાખીને તેને સંગઠનમાં સ્વીકારવો યોગ્ય છે.

Verse 67

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહીને, રાવણનો અનુજ (વિભીષણ) થોડા જ સમયમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણসহિત રામ ઊભા હતા.

Verse 68

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

યથાશક્તિ મેં તે રાક્ષસની નિષ્ઠા વિષે જે મને યોગ્ય લાગ્યું તે કહી દીધું. હવે આ સાંભળી, હે વિદ્વત્તમ, આગળનું નિર્ણય કરનાર અંતિમ અધિકાર માત્ર તમારો જ છે.

Verse 69

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

જુઓ! સર્વ શસ્ત્રોથી સજ્જ આ રાક્ષસ ચાર રાક્ષસો સાથે આગળ વધે છે. અમને મારવા જ આવી રહ્યો છે—એમાં કોઈ સંશય નથી.

Verse 70

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને આવા કઠોર વચનો કહીને રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ હતા.

Verse 71

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને આવા કઠોર વચનો કહીને રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ નિવાસ કરતા હતા.

Verse 72

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચનો સંભળાવી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણસહિત હતા ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 73

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચનો કહી, તેનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં જ્યાં લક્ષ્મણસહિત શ્રીરામ નિવાસ કરતા હતા ત્યાં જઈ પહોંચ્યો.

Verse 74

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચનો કહીને, તેનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ ત્યાં દોડી ગયો જ્યાં લક્ષ્મણસહિત શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 75

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચનો કહીને, તેનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં જ ત્યાં પહોંચી ગયો જ્યાં લક્ષ્મણસહિત શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 76

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચનો કહીને, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તરત જ જ્યાં લક્ષ્મણસહિત શ્રીરામ હતા ત્યાં જઈ પહોંચ્યો.

Verse 77

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને કઠોર વચન કહીને રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો, જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.

Verse 78

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને પરુષ વચન કહીને રાવણનો નાનો ભાઈ વિભીષણ તરત જ ત્યાં ગયો, જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ હતા.

Verse 79

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વાણી કહીને, રાવણાનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં જ ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ હતા.

Verse 80

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને કઠોર વચન કહીને રાવણનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ ત્યાં ગયો, જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ હતા.

Verse 81

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.

Verse 82

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તરત જ ત્યાં ગયો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા.

Verse 83

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ સમયમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.

Verse 84

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણોમાં જ ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા.

Verse 85

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તરત જ ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.

Verse 86

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણોમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 87

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણોમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 88

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણોમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 89

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણોમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 90

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણોમાં જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા ત્યાં પહોંચી ગયો.

Verse 91

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણોમાં જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા ત્યાં પહોંચી ગયો.

Verse 92

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તરત જ જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા ત્યાં ગયો.

Verse 93

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તરત જ જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા ત્યાં ગયો.

Verse 94

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર રીતે કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ઝડપથી જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા ત્યાં પહોંચી ગયો.

Verse 95

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં જ જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણસહિત ઊભા હતા ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 96

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને પરુષ વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તરત જ જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણસહિત હતા ત્યાં ગયો.

Verse 97

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચનો કહી, તેનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ સમયમાં જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણસહિત ઊભા હતા ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 98

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, વિભીષણ ઝડપથી જ્યાં શ્રીરામ અને લક્ષ્મણ હતા ત્યાં આવી ગયો.

Verse 99

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચનો કહી, વિભીષણ ટૂંક સમયમાં જ જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણસહિત ઊભા હતા તે સ્થળે પહોંચી ગયો.

Verse 100

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચનો સંભળાવી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ વિરાજમાન હતા.

Verse 101

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચનો કહી, રાવણનો નાનો ભાઈ વિભીષણ ક્ષણમાં ત્યાં પહોંચી ગયો જ્યાં લક્ષ્મણસહિત શ્રીરામ નિવાસ કરતા હતા.

Verse 102

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને અતિ કઠોર વચનો કહીને, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણસહિત શ્રીરામ હાજર હતા.

Verse 103

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચનો કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ નિવાસ કરતા હતા.

Verse 104

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચનો કહી, રાવણનો નાનો ભાઈ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણસહિત શ્રીરામ નિવાસ કરતા હતા.

Verse 105

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચન બોલી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હાજર હતા.

Verse 106

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને પરુષ વચન બોલી, તેનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચી ગયો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા.

Verse 107

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, તેનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 108

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર રીતે કહી, તેનો અનુજ વિભીષણ ટૂંક સમયમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા.

Verse 109

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચનો કહીને, વિભીષણ ઝડપથી ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 110

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને કઠોર વચન કહીને, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણે ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ હતા.

Verse 111

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન સંભળાવી, વિભીષણ ત્વરિત ગતિએ ત્યાં આવ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 112

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચનો કહી, વિભીષણ થોડા જ સમયમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ હતા.

Verse 113

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને કઠોર વચન કહીને, વિભીષણ ત્વરાથી ત્યાં ગયો જ્યાં શ્રીરામ અને લક્ષ્મણ હતા.

Verse 114

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચન બોલી, રાવણનો અનુજ ક્ષણમાં ત્યાં પહોંચી ગયો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.

Verse 115

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, વિભીષણ તરત જ ત્યાં આવ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા.

Verse 116

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહીને રાવણને કઠોર વચન બોલી, તેનો અનુજ (વિભીષણ) ક્ષણમાં ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 117

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

‘રાવણ નામનો આ દુર્વૃત્ત રાક્ષસ રાક્ષસોનો અધિપતિ છે; હું તેનો અનુજ ભાઈ, વિભીષણ નામે પ્રસિદ્ધ છું.’

Verse 118

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ કઠોર વચન રાવણને કહી, તેનો અનુજ [વિભીષણ] ક્ષણમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા.

Verse 119

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ વિરાજમાન હતા.

Verse 120

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ નિવાસ કરતા હતા.

Verse 121

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ (વિભીષણ) ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હાજર હતા.

Verse 122

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને એવા કઠોર વચન કહી, તેનો અનુજ [વિભીષણ] ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ વિરાજમાન હતા.

Verse 123

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હાજર હતા.

Verse 124

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ મુહૂર્તમાત્રમાં ત્યાં પહોંચી ગયો જ્યાં લક્ષ્મણসহિત શ્રીરામ હતા.

Verse 125

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, તેનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 126

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

તે (રાવણ) જનસ્થાનમાંથી સીતાને હરી ગયો; જટાયુને મારીને, સીતાને બંધક બનાવી—વિવશ, દીના—રાક્ષસીઓ દ્વારા કડક રક્ષામાં રાખી છે.

Verse 127

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણসহિત શ્રીરામ હતા.

Verse 128

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ નિવાસ કરતા હતા.

Verse 129

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હાજર હતા.

Verse 130

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ મુહૂર્તમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા.

Verse 131

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો કનિષ્ઠ ભાઈ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ હાજર હતા.

Verse 132

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહીને, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ હાજર હતા.

Verse 133

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહીને, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં આવી પહોંચ્યો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ હતા.

Verse 134

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહીને, તેનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 135

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહીને, તેનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં ત્યાં પહોંચી ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 136

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહીને, તેનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સાથે શ્રીરામ ઊભા હતા.

Verse 137

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 138

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 139

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 140

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 141

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત ઊભા હતા.

Verse 142

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તરત જ ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ હતા.

Verse 143

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણ સહિત હતા.

Verse 144

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચનોથી સંબોધી, વિભીષણ ઝડપથી ત્યાં ગયો જ્યાં લક્ષ્મણ સહિત શ્રીરામ હતા.

Verse 145

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 146

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એમ કહી રાવણને કઠોર વાણી સંભળાવી, વિભીષણ તત્કાળ જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ હતા ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 147

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કર્કશ વચન કહી, વિભીષણ ઝડપથી જ્યાં શ્રીરામ અને લક્ષ્મણ હતા ત્યાં ગયો.

Verse 148

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચન કહી, વિભીષણ અલ્પ સમયમાં જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ ઊભા હતા ત્યાં પહોંચી ગયો.

Verse 149

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કર્કશ વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ હતા ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

Verse 150

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

એ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ થોડા જ ક્ષણમાં જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા ત્યાં પહોંચી ગયો.

Verse 151

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કડક વાણીમાં સંબોધી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ તત્કાળ જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ હતા ત્યાં ગયો.

Verse 152

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને તે કઠોર વચન કહી, તેનો નાનો ભાઈ વિભીષણ તરત જ જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ ઊભા હતા ત્યાં પહોંચી ગયો.

Verse 153

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને કઠોર વચન કહી, તેનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાં જ જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ ઊભા હતા ત્યાં પહોંચી ગયો.

Verse 154

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

રાવણને કઠોર વચન કહીને, તેનો નાનો ભાઈ વિભીષણ તરત જ જ્યાં લક્ષ્મણসহ શ્રીરામ હતા ત્યાં ગયો.

Verse 155

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.

Verse 156

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.

Verse 157

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

આ રીતે રાવણને કઠોર વચન કહી, રાવણનો અનુજ વિભીષણ ક્ષણમાત્રમાં ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં શ્રીરામ લક્ષ્મણসহ ઊભા હતા.