Sarga 121

Verse 1

एतच्छ्रुत्वाशुभंवाक्यंपितामहसमीरितम् ।अङ्केनादायवैदेहिमुत्पपातविभावसुः ।।।।

પિતામહ બ્રહ્માએ ઉચ્ચારેલા તે શુભ વચનો સાંભળી, વિભાવસુ અગ્નિદેવ વૈદેહીને અંકમાં ઉઠાવી તત્ક્ષણે ઉછળી ઊભા થયા.

Verse 2

नविधूयाथचितांतांतुवैदेहींहव्यवाहनः ।उत्तस्थौमूर्तिमानाशुगृहीत्वाजनकात्मजाम् ।।।।

પછી હવ્યવાહન અગ્નિદેવે તે ચિતાને વિખેર્યા વિના, મૂર્તિમાન બની તત્ક્ષણે ઊભા થયા અને જનકાત્મજા વૈદેહીને હાથમાં ધારણ કરી.

Verse 3

तरुणादित्यसङ्काशंतप्तकाञ्चनभूषणाम् ।रक्ताम्बरधरांबालांसीलकुञ्चितमूर्थजाम् ।।।।अक्लिष्टमाल्याभरणांतथारूपामनिन्दिताम् ।ददौरामायवैदेहीमङ्केकृत्वाविभावसुः ।।।।

તરুণ ઉદિત સૂર્ય સમી તેજસ્વી, તપ્ત કાઞ્ચનના ભૂષણોથી અલંકૃત, રક્ત વસ્ત્ર ધારણ કરનારી, યુવા, નીલ વળાંકદાર કેશવાળી—અક્લિષ્ટ માળા અને આભૂષણોથી શોભિત, પૂર્વવત્ રૂપવાળી નિંદારહિત વૈદેહીને વિભાવસુ અગ્નિદેવે અંકમાં ધારણ કરી પછી રામને અર્પણ કરી.

Verse 4

तरुणादित्यसङ्काशंतप्तकाञ्चनभूषणाम् ।रक्ताम्बरधरांबालांसीलकुञ्चितमूर्थजाम् ।।6.121.3।।अक्लिष्टमाल्याभरणांतथारूपामनिन्दिताम् ।ददौरामायवैदेहीमङ्केकृत्वाविभावसुः ।।6.121.4।।

અંતઃપુરમાં બંધ કરી ગુપ્ત રાખવામાં આવી; ચિત્ત તારા પર સ્થિર, તને જ પરાયણ; અને ઘોર બુદ્ધિવાળી ભયંકર રાક્ષસીઓ દ્વારા કડક પહેરામાં રક્ષિત રહી.

Verse 5

अब्रवीत्तुतदारामंसाक्षीलोकस्यपावकः ।एषातेराम वैदेहीपापमस्यां न विद्यते ।।।।

ત્યારે લોકનો સાક્ષી પાવક અગ્નિદેવે રામને કહ્યું: “હે રામ! આ રહી તારી વૈદેહી; આમાં પાપ લેશમાત્ર પણ નથી.”

Verse 6

नैववाचा न मनसानैवबुद्ध्या न चक्षुषा ।सुवृत्तावृत्तशौण्डीरन त्वामत्यचरच्छुभा ।।।।

“ન વાણીથી, ન મનથી, ન બુદ્ધિથી, ન દૃષ્ટિથી પણ—સુવૃત્તા, સુશીલ શુભા સીતાએ, હે ધર્મવૃત્તમાં સ્થિર વીરસ્વામી, તારો અતિક્રમ કર્યો નથી.”

Verse 7

रावणेनापनीतैषावीर्योसतिक्तेनरक्षसा ।त्वयाविरहितादीनाविवशानिर्जनाद्वनात् ।।।।

રાવણ નામના, પોતાના પરાક્રમથી મદમત્ત રાક્ષસે, તારા થી વિયોગ પામેલી—દીન, વિવશ—આ સ્ત્રીને નિર્જન વનમાંથી અપહરણ કરી લઈ ગયો.

Verse 8

रुद्धाचान्तःपुरेगुप्तात्वच्छित्तात्वत्परायणा ।रक्षिताराक्षसीभिश्चघोराभिर्घोरबुद्धिभिः ।।।।

અંતઃપુરમાં બંધ કરી ગુપ્ત રાખવામાં આવી; ચિત્ત તારા પર સ્થિર, તને જ પરાયણ; અને ઘોર બુદ્ધિવાળી ભયંકર રાક્ષસીઓ દ્વારા કડક પહેરામાં રક્ષિત રહી.

Verse 9

प्रलोभ्यमानाविविधंभर्त्स्यमाना च मैथिली ।नाचिन्तयततद्रक्षस्त्वद्गतेनान्तरात्मना ।।।।

વિવિધ રીતે લોભાવવામાં અને ધમકાવવામાં આવતી છતાં, માથિલી—અંતરાત્મા તારા માં જ લીન—એ રાક્ષસ તરફ મન પણ ન વાળ્યું.

Verse 10

विशुद्धभावांनिष्पापांप्रतिगृह्णीष्वमैथिलीम् ।न किञ्चिरभिधातव्याअहमाज्ञापयामिते ।।।।

મૈથિલીને સ્વીકારી લો; તેણીનું અંતઃકરણ વિશુદ્ધ છે, નિષ્પાપ છે. તું કોઈ પ્રતિઉત્તર ન આપશો—હું તને આજ્ઞા કરું છું.

Verse 11

ततःप्रीतिमानारामःश्रुत्यैवंवदतांवरः ।दध्यौमुहूर्तंधर्मात्माबाष्पव्याकुललोचनः ।।।।

પછી ધર્માત્મા રામ—વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ—તે વચનો સાંભળી અંતરમાં પ્રસન્ન થયા; પરંતુ અશ્રુથી વ્યાકુલ નેત્રો સાથે ક્ષણમાત્ર વિચારમાં લીન રહ્યા.

Verse 12

एवमुक्तोमहातेजाधृतिमान्दृढविक्रमः ।उवाचत्रिदशश्रेष्ठंरामोधर्मभृतांवरः ।।।।

આ રીતે સંબોધિત થતાં, મહાતેજસ્વી, ધૈર્યવાન અને દૃઢ પરાક્રમી—ધર્મધારકોમાં શ્રેષ્ઠ—રામે દેવોમાં અગ્રણીને વચન કહ્યું.

Verse 13

अवश्यंत्रिषुलोकेषु न सीतापापमर्हति ।दीर्घकालोषिताहीयंरावणान्तःपुरेशुभा ।।।।

ત્રણે લોકોમાં નિશ્ચયે જાણીતું છે કે શુભા સીતા પાપની અધિકારિણી નથી; છતાં તે લાંબા કાળ સુધી રાવણના અંતઃપુરમાં નિવાસી રહી.

Verse 14

बालिशोखलुकामात्मारामोदशरथात्मजः ।इतिवक्ष्यन्तिमांसन्तोजानकीमविशोध्यहि ।।।।

‘દશરથપુત્ર રામ તો ખરેખર બાળિશ છે, કામવશ છે’—જાનકીની શુદ્ધિ અજમાવ્યા વિના જો હું તેને સ્વીકારું તો સજ્જનો મને વિષે એમ કહેશે.

Verse 15

अनन्यहृदयांभक्तांमच्चित्तपरिवर्तिनीम् ।अहमप्यवगच्छामिमैथिलींजनकात्मजाम् ।।।।

અનન્યહૃદયા, ભક્તા, સદા મારાં ચિત્તમાં પરિભ્રમતી—જનકનંદિની માથિલી ને હું પણ સારી રીતે જાણું છું.

Verse 16

इमामपिविशालाक्षींरक्षितांस्वेनतेजसा ।रावणोनातिवर्तेतवेलामिवमहोदधिः ।।।।

આ વિશાલનેત્રા દેવી, પોતાના તેજથી રક્ષિત—રાવણ તેને લાંઘી શક્યો નહિ, જેમ મહાસાગર કિનારાની વેલાને વટાવી શકતો નથી.

Verse 17

प्रत्ययार्थंतुलोकानांत्रयाणांसत्यसंश्रयः ।उपेक्षेचापिवैदेहींप्रविशन्तींहुताशनम् ।।।।

ત્રણે લોકને પ્રત્યય કરાવવા માટે—હું સત્યાશ્રયી હોવાથી—વૈદેહી હુતાશનમાં પ્રવેશ કરતી હતી ત્યારે પણ મેં ઉપેક્ષા રાખી.

Verse 18

न हिशक्तःसुदुष्टात्मामनसापिहिमैथिलीम् ।प्रधर्षयितुमप्राप्यांदीप्तामग्निशिखामिव ।।।।

અત્યંત દુષ્ટાત્મા તે રાવણ તો અપ્રાપ્ય, અગ્નિશિખા સમી દીપ્તિમતી માથિલી સીતાને મનથી પણ પ્રધર્ષિત કરવા સમર્થ ન હતો.

Verse 19

नेयमर्हतिचैश्वर्यंरावणान्तःपुरेशुभा ।अनन्याहिमयासीताभास्करेणप्रभायथा ।।।।

શુભા સીતા રાવણના અંતઃપુરના ઐશ્વર્યને લાયક નથી; કારણ કે મારી સીતા અનન્યા છે—જેમ ભાસ્કરથી પ્રભા અવિભાજ્ય છે તેમ.

Verse 20

विशुद्धात्रिषुलोकेषुमैथिलीजनकात्मजा ।न विहातुंमयाशक्याकीर्तिरात्ववतायथा ।।।।

જનકાત્મજા માથિલી ત્રણે લોકમાં વિશુદ્ધ છે; આત્મસંયમી પુરુષ જેમ પોતાની કીર્તિ ત્યજી શકતો નથી, તેમ હું પણ તેને ત્યજી શકતો નથી.

Verse 21

अवश्यं च मयाकार्यंसर्वेषांवोवचोहितम् ।स्निग्धानांलोकनाधानामेवं च वदतांहितम् ।।।।

અને તમારાં સર્વનાં હિતકારી વચનો—સ્નેહભર્યા, લોકમાન્ય નેતાઓ દ્વારા હિતાર્થે કહેલા—તે મુજબ કાર્ય કરવું મને અવશ્ય છે.

Verse 22

इत्येवम्विजयीमहाबलःप्रशस्यमानःस्वकृतेनकर्मणा ।समेत्यरामःप्रिययामहायशाःसुखंसुखार्होऽनुबभूवराघवः ।।।।

આ રીતે વિજયી અને મહાબલી, પોતાના કર્મોથી પ્રશંસિત મહાયશસ્વી રાઘવ રામ પ્રિય સીતાજી સાથે પુનઃ મળ્યા અને સુખને યોગ્ય એવા તેમણે પરમ સુખનો અનુભવ કર્યો.