HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 157
Previous Verse
Next Verse

Shloka 157

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

दहता च मया लङ्कां दग्धा सीता न संशयः।।।।रामस्य हि महत्कार्यं मयेदं वितथीकृतम्।

dahatā ca mayā laṅkāṃ dagdhā sītā na saṃśayaḥ |

rāmasya hi mahat-kāryaṃ mayedaṃ vitathī-kṛtam ||

મારા દ્વારા લંકા દહન થતાં સીતા પણ દગ્ધ થઈ ગઈ હશે—એમાં સંશય નથી; મારા આ કર્મથી રામનું મહાન કાર્ય નિષ્ફળ બની ગયું.

itithus
iti:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle): इत्यर्थे (thus/so)
śoka-samāviṣṭaḥovercome by sorrow
śoka-samāviṣṭaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśoka + samāviṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: शोकेन समाविष्टः (possessed by sorrow); क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘sam-ā-viś’ धातोः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘aham’ इत्यस्य विशेषणम्
cintāmanxiety/worry
cintām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcintā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
upāgataḥcame to/entered
upāgataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootupa-ā-gam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP used in active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘aham’ कर्ता (came to/entered)
athathen
atha:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (discourse particle): अनन्तरार्थे (then/thereupon)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
vācamspeech/words
vācam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
aśrauṣamI heard
aśrauṣam:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलुङ् (aorist), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
cāraṇānāmof the charanas (bards)
cāraṇānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootcāraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), बहुवचन; वक्तॄणां सम्बन्धे (of the bards/charanas)
śubhākṣarāmauspiciously worded
śubhākṣarām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha + akṣara (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: शुभानि अक्षराणि यस्याः सा (having auspicious syllables/words); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘vācam’ इति विशेषणम्
jānakīJanaki (Sita)
jānakī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjānakī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उद्धृतवाक्ये (in quoted statement)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): समुच्चय/अन्वय (and)
dagdhāburnt
dagdhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdagdha (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘dah’ धातोः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘jānakī’ इति विशेषणम्
itithus/that
iti:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative): इत्यर्थे (that/thus)
vismaya-udanta-bhāṣiṇāmof those speaking wondrous tidings
vismaya-udanta-bhāṣiṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootvismaya + udanta + bhāṣin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (multi-member): विस्मयस्य उदन्तं भाषन्ते ये (those who speak wondrous news); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘cāraṇānām’ इत्यस्य विशेषणम्

"Lanka has been burnt by me and Sita might have also been burnt. There is no doubt. The great purpose of Rama has been spoilt by me'.

H
Hanuman
L
Lanka
S
Sita
R
Rama

FAQs

Dharma demands truthful self-judgment: Hanuman does not excuse himself, and he prioritizes Rama’s righteous goal over personal triumph.

Seeing Lanka in flames, Hanuman is struck by the fear that Sita may have died, and he laments that Rama’s mission would thereby fail.

Satya (truthfulness) and bhakti (devoted loyalty): he is pained not for himself, but for potentially harming Rama’s cause.