Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवश्शुभाननः।गूढजत्रुस्सुताम्राक्षो रामो देवि जनै श्श्रुतः।।।।

vipulāṃso mahābāhuḥ kambugrīvaḥ śubhānanaḥ | gūḍha-jatruḥ sutāmrākṣo rāmo devi janaiḥ śrutaḥ ||

હે દેવી, રામ—વિશાળ ખભાવાળા, મહાબાહુ, શંખસમાન ગળાવાળા, શુભ મુખવાળા, ગૂઢ જત્રુવાળા અને તામ્રવર્ણ નેત્રવાળા—જનસમૂહમાં પ્રસિદ્ધ છે.

vipula-aṃsaḥbroad-shouldered
vipula-aṃsaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक) + aṃsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: विपुलौ अंसौ यस्य सः
mahā-bāhuḥmighty-armed
mahā-bāhuḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: महान्तौ बाहू यस्य सः
kambu-grīvaḥconch-necked
kambu-grīvaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkambu (प्रातिपदिक) + grīvā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: कम्बुसदृशी ग्रीवा यस्य सः
śubha-ānanaḥof auspicious face
śubha-ānanaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक) + ānana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: शुभम् आननं यस्य सः
gūḍha-jatruḥwith well-formed collar/shoulder region
gūḍha-jatruḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootgūḍha (कृदन्त/प्रातिपदिक) + jatru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: गूढं जत्रु यस्य सः (well-rounded/hidden collar-bones)
su-tāmra-akṣaḥcopper-reddish-eyed
su-tāmra-akṣaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + tāmra (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: सुताम्रे अक्षिणी यस्य सः
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
deviO lady (goddess-like)
devi:
Sambodhana (सम्बोधन/address)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
janaiḥby people
janaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument; agentive 'by people')
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
śrutaḥrenowned; heard of
śrutaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśruta (कृदन्त, √śru-श्रु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

"O god-like lady! Rama has broad shoulders, strong arms, conch-shaped neck and an auspicious countenance. With his fleshy round arms and coppery-red eyes, he is renowned in all the worlds.

R
Rāma
S
Sītā (as speaker)

FAQs

Dharma is ideal leadership embodied: outer excellence is presented as a sign of inner worth, supporting confidence in the righteous hero who restores truth and justice.

Sītā continues her praise of Rāma, describing his renowned and auspicious appearance as part of affirming his heroic identity.

Rāma’s heroic excellence (vīrya/tejas) and auspiciousness associated with righteous kingship.