Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

आरण्यकाण्डे चतुस्त्रिंशः सर्गः

Śūrpaṇakhā Reports to Rāvaṇa; Rāma’s Might and Sītā’s Description

भ्राता चास्य महातेजा गुणतस्तुल्यविक्रमः।अनुरक्तश्च भक्तश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान्।।।।

bhrātā cāsya mahā-tejā guṇatas tulyavikramaḥ | anuraktaś ca bhaktaś ca lakṣmaṇo nāma vīryavān ||

અને તેમના ભાઈ—મહાતેજસ્વી, ગુણ અને પરાક્રમે સમાન—લક્ષ્મણ નામે વીરસ્વરૂપ છે; ભક્તિભર્યો, અનુરૂપ અને અત્યંત અનુરક્ત.

bhrātābrother
bhrātā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
asyaof him/his
asya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam/tad? (सर्वनाम-प्रातिपदिक: asya = ‘of him/this’)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
mahā-tejāḥgreatly radiant/mighty
mahā-tejāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + tejas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; bhrātā इत्यस्य विशेषणम्
guṇataḥin qualities
guṇataḥ:
Sambandha/Viṣaya (विषय/Respect)
TypeIndeclinable
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘in respect of qualities’
tulya-vikramaḥequal in prowess
tulya-vikramaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottulya (प्रातिपदिक) + vikrama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘equal in valor’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; bhrātā-विशेषणम्
anuraktaḥattached/loyal
anuraktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanu-√rañj (धातु)
Formकृदन्त (PPP/क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; lakṣmaṇaḥ-विशेषणम्
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
bhaktaḥdevoted
bhaktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√bhaj (धातु)
Formकृदन्त (PPP/क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
lakṣmaṇaḥLakṣmaṇa
lakṣmaṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/Naming marker)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable particle) used for naming
vīryavānvaliant/possessing valor
vīryavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formमतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; lakṣmaṇaḥ-विशेषणम्

His brother called Lakshmana looks radiant. He is virtuous and courageous like him, valiant, devoted and loyal.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma
Ś
Śūrpaṇakhā
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma is upheld through steadfast loyalty and service to righteousness; Lakṣmaṇa embodies supportive duty to his elder brother’s mission.

Śūrpaṇakhā informs Rāvaṇa that Rāma is not alone; Lakṣmaṇa stands with him as an equally capable protector.

Brotherly devotion and vigilant service (anurāga/bhakti) joined with valor.