Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Origin of Jaleśvara Tīrtha and the Devas’ Appeal to Śiva against Bāṇa/Tripura

Nārada’s Mission

नारद उवाच । अन्यस्मै दीयतां भद्रे क्षीणवृतिश्च यो द्विजः । वयं तु शीलसंपन्ना भक्तिस्तु क्रियते मया

nārada uvāca | anyasmai dīyatāṃ bhadre kṣīṇavṛtiśca yo dvijaḥ | vayaṃ tu śīlasaṃpannā bhaktistu kriyate mayā

નારદ બોલ્યા—હે ભદ્રે, આ દાન બીજા એવા દ્વિજને આપો જેના જીવનોપાય ક્ષીણ થયા છે. અમે તો શીલસંપન્ન છીએ; મારી તરફથી તો ભક્તિ જ અર્પણ છે.

नारदःNārada
नारदः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
अन्यस्मैto another (person)
अन्यस्मै:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
दीयताम्let (it) be given
दीयताम्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), कर्मणि-प्रयोग (Passive); प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘let it be given’
भद्रेO auspicious lady
भद्रे:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
क्षीण-वृत्तिःof diminished livelihood
क्षीण-वृत्तिः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootक्षीण (कृदन्त; क्षि धातु (धातु) क्त) + वृत्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (क्षीणा वृत्तिः यस्य/या) — here used adjectivally with ‘द्विजः’
and
:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
द्विजःa twice-born (Brahmin)
द्विजः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वयम्we
वयम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
शील-संपन्नाःendowed with good conduct
शील-संपन्नाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootशील (प्रातिपदिक) + संपन्न (कृदन्त; पद्/पद् धातु (धातु) + सम् उपसर्ग; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (शीलेन संपन्नाः = endowed with good conduct)
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
क्रियतेis done/performed
क्रियते:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
मयाby me
मया:
करण (Karaṇa/Instrument/Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

Nārada

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Type: city

Sandhi Resolution Notes: नारद उवाच = नारदः + उवाच; क्षीणवृतिश्च = क्षीणवृत्तिः + च; भक्तिस्तु = भक्तिः + तु.

N
Nārada
D
dvija (brāhmaṇa)

FAQs

The verse prioritizes giving to a truly needy and deserving brāhmaṇa—someone whose livelihood has declined—rather than accepting or diverting gifts toward oneself.

Nārada frames devotion as his own primary ‘practice’ or offering, implying inner spiritual discipline and humility rather than personal gain from material gifts.

Assess need and worthiness when giving: direct support to those in hardship, and cultivate the attitude that spiritual merit is rooted in character and devotion, not accumulation.