Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 110

The Recitation of the Thousand Names of Rādhā and Kṛṣṇa (Yugala-Sahasranāma) and Śaraṇāgati-Dharma

Devanagari script

दुर्वासो भयहाति व पांचालीस्मरणागतः । पार्थदूतः पार्थमन्त्री पार्थदुःखौधनाशनः ॥ ११० ॥

Transliteration

durvāso bhayahāti va pāṃcālīsmaraṇāgataḥ | pārthadūtaḥ pārthamantrī pārthaduḥkhaudhanāśanaḥ || 110 ||

Translation

જે દુર્વાસાથી ઉપજેલો ભય હરાવે છે, પાંચાલી સ્મરે તત્ક્ષણે આવે છે; જે પાર્થનો દૂત અને મંત્રી બન્યો, અને પાર્થના દુઃખોના પ્રવાહનો નાશ કરે છે।

Word by Word

• दुर्वासः: Durvāsā (sage)
• दुर्वासः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• भय: fear
• भय: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)

• हाति: removes
• हाति: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• पाञ्चाली-स्मरण-आगतः: one who came upon Draupadī’s remembrance (call)
• पाञ्चाली-स्मरण-आगतः: कर्ता (Karta/Subject; epithet)
• Type: Adjective
• Root: पाञ्चाली (प्रातिपदिक) + स्मरण (प्रातिपदिक) + आगत (कृदन्त; √गम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः—‘पाञ्चाल्याः स्मरणेन आगतः’ (having come by Draupadī’s remembrance/call)

• पार्थ-दूतः: messenger of Pārtha (Arjuna)
• पार्थ-दूतः: कर्ता (Karta/Subject; epithet)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक) + दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘पार्थस्य दूतः’

• पार्थ-मन्त्री: counsellor of Pārtha
• पार्थ-मन्त्री: कर्ता (Karta/Subject; epithet)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक) + मन्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘पार्थस्य मन्त्री’

• पार्थ-दुःख-ओघ-नाशनः: destroyer of the flood of Pārtha’s sorrows
• पार्थ-दुःख-ओघ-नाशनः: कर्ता (Karta/Subject; epithet)
• Type: Adjective
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक) + दुःख (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘पार्थस्य दुःख-ओघस्य नाशनः’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the Narada Purana’s dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Durvasa
• Panchali (Draupadi)
• Partha (Arjuna/Pandavas)
• Vishnu (as the implied referent of the epithets)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents the Lord as immediately responsive to sincere remembrance and surrender, and as the remover of fear and accumulated suffering—illustrated through well-known Mahābhārata episodes.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as smaraṇa and śaraṇāgati: when Draupadī remembers Him in helplessness, He ‘comes’—signifying that heartfelt devotion invokes divine protection and grace.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The practical takeaway is disciplined japa/smaraṇa of divine names (nāma-prayoga): regular recitation and remembrance are presented as an applied method to steady the mind and overcome fear and distress.