Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 58

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

Devanagari script

तथा विधेहि हनुमन्यथा स्युर्मे मनोरथाः । त्रयोदशैवं द्रव्याणि गोमयं मृत्तिका मसी ॥ ५८ ॥

Transliteration

tathā vidhehi hanumanyathā syurme manorathāḥ | trayodaśaivaṃ dravyāṇi gomayaṃ mṛttikā masī || 58 ||

Translation

હે હનુમાન! મારા મનોરથો પૂર્ણ થાય તેમ જ વિધાન કર. આ રીતે તેર દ્રવ્યો—ગોમય, મૃત્તિકા અને મસી (આદિ)॥૫૮॥

Word by Word

• तथा: thus/so
• तथा: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: ‘thus/so’)

• विधेहि: do/arrange
• विधेहि: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• हनुमन्: O Hanuman
• हनुमन्: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हनुमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• यथा: so that
• यथा: सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction/adverb: ‘so that/as’)

• स्युः: may be
• स्युः: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

• मनोरथाः: wishes/desires
• मनोरथाः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनोरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), बहुवचन

• त्रयोदश: thirteen
• त्रयोदश: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रयोदश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयः + दश) ‘thirteen’—अत्र द्रव्याणि इति बहुवचनस्य विशेषणत्वेन संख्या

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: ‘thus/in this manner’)

• द्रव्याणि: materials/substances
• द्रव्याणि: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), बहुवचन

• गोमयम्: cow-dung
• गोमयम्: समुच्चित (Item in list/समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: गोमय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्रव्याणि इत्यस्य सूची-पद

• मृत्तिका: clay/earth
• मृत्तिका: समुच्चित (Item in list/समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: मृत्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूची-पद

• मसी: soot/ink-black
• मसी: समुच्चित (Item in list/समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: मसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूची-पद

Speaker

Sanatkumara (instructional narration within Vedanga/ritual context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Hanuman

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes precise ritual procedure: correct performance and correct materials (dravyas) support the fulfillment of one’s sankalpa (intention) in a dharmic rite.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Even when rituals are performed, the verse frames them around a heartfelt intention (manoratha) and obedient service—an attitude that aligns ritual action with devotional surrender.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual-technical knowledge: enumerating required substances (dravyas) connected to purity and procedure—an applied aspect of Kalpa-style ritual discipline within Vedanga-oriented teachings.