Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 132

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

कर्मिकायां लिखेन्मंत्रं तत्रावाह्य कपीश्वरम् । मूर्तिं मूलेन संकल्प्य ध्यात्वा पाद्यादिकं चरेत् ॥ १३२ ॥

Transliteration

karmikāyāṃ likhenmaṃtraṃ tatrāvāhya kapīśvaram | mūrtiṃ mūlena saṃkalpya dhyātvā pādyādikaṃ caret || 132 ||

Translation

કર્મિકામાં મંત્ર લખીને ત્યાં કપીઈશ્વરને આવાહન કરે. મૂળમંત્રથી મૂર્તિનો સંકલ્પ કરી, ધ્યાન કરીને પાદ્યાદિ ઉપચારો આચરે.

Word by Word

• कर्मिकायाम्: on the (ritual) diagram/plate (karmikā)
• कर्मिकायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्मिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणम्

• लिखेत्: should write/inscribe
• लिखेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लिख् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मन्त्रम्: the mantra
• मन्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म

• तत्र: there
• तत्र: Desha (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• आवाह्य: having invoked
• आवाह्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-वाह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकर्म (having invoked)

• कपीश्वरम्: Kapīśvara (Hanuman), lord of monkeys
• कपीश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (lord of monkeys); कर्म

• मूर्तिम्: the form/image
• मूर्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म

• मूलेन: with the root(-mantra)
• मूलेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणम्

• संकल्प्य: having conceived/visualized
• संकल्प्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-कल्प् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकर्म (having mentally formed/visualized)

• ध्यात्वा: having meditated
• ध्यात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकर्म

• पाद्य-आदिकम्: offerings such as pādya (water for feet), etc.
• पाद्य-आदिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (pādya etc., i.e., offerings beginning with water for feet); कर्म

• चरेत्: should perform
• चरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Kapīśvara (Hanumān)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that worship becomes effective when mantra, intention (saṅkalpa), invocation (āvāhana), and meditation (dhyāna) are unified—so the deity is approached as a living presence, not merely as a symbol.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed through reverent, step-by-step service (upacāra): invoking Kapīśvara, contemplating his form through the mūla-mantra, and then offering pādya and other honors as loving attendance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual-technical procedure: mantra-lekhana (writing/placing the mantra), āvāhana (invocation), saṅkalpa (ritual resolve), dhyāna (meditative fixation), and pādyādi-upacāras (formal offerings)—a structured liturgical method used in Purāṇic worship.