Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 72

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

अथांगारकमंत्रं तु वक्ष्ये धनसुतप्रदम् । तारो दीर्घेंदुयुग्व्योम तदेवेंदुयुतः पुनः ॥ ७२ ॥

Transliteration

athāṃgārakamaṃtraṃ tu vakṣye dhanasutapradam | tāro dīrgheṃduyugvyoma tadeveṃduyutaḥ punaḥ || 72 ||

Translation

હવે હું અંગારક (મંગળ)નો મંત્ર કહું છું, જે ધન અને પુત્ર આપનાર છે—‘તાર’ (ૐ), પછી દીર્ઘ ‘ઈ’, પછી ‘ઇન્દુ’ (ં), પછી ‘યુગ્’ (ગ), પછી ‘વ્યોમ’ (હ); અને ફરી એ જ ક્રમ ‘ઇન્દુ’ (ં) સાથે જોડાયેલો।

Word by Word

• अथ: now
• अथ: Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: आरम्भसूचक-अव्यय (now/then)

• अङ्गारकमन्त्रम्: the Aṅgāraka (Mars) mantra
• अङ्गारकमन्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अङ्गारक-मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तु: indeed/and
• तु: Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle: emphasis/contrast)

• वक्ष्ये: I shall state
• वक्ष्ये: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (simple future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• धनसुतप्रदम्: bestowing wealth and sons
• धनसुतप्रदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन-सुत-प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (mantraṃ)

• तारः: the ‘tāra’ (Oṃ) syllable
• तारः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (मन्त्रबीज-निर्देश: ‘tāra’ = ॐ)

• दीर्घेन्दुयुग्व्योम: (mantric sequence) ‘dīrgha–indu–yug–vyoma’
• दीर्घेन्दुयुग्व्योम: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दीर्घ-इन्दु-युग्-व्योम (प्रातिपदिक; मन्त्रपद-समूह)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (मन्त्र-निर्देशरूपेण); (दीर्घ + इन्दु + युग् + व्योम)

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed/just
• एव: Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• इन्दुयुतः: joined with ‘indu’
• इन्दुयुतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इन्दु-युत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘joined with indu (moon)’

• पुनः: again
• पुनः: Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (again)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Aṅgāraka (Mars)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a Jyotiṣa-oriented mantra instruction: a graha-mantra for Aṅgāraka (Mars) whose stated phala is prosperity and progeny, showing how mantra-vidyā is embedded in the Purāṇa’s technical (Vedāṅga) section.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily technical, it supports bhakti in a practical way: graha-mantras are used to remove obstacles and stabilize life-conditions, enabling steadier worship and dharma; the focus here is remedial discipline rather than narrative devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa and mantra-nirūpaṇa: the verse encodes a mantra through phonetic markers (praṇava, long vowel, anusvāra/bindu, and specified syllables), reflecting a technical method of constructing bīja-like mantras used in graha-śānti rites.