Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 5

Mantraśodhana, Dīkṣā-krama, Guru-Pādukā, Ajapā-Haṃsa, and Ṣaṭcakra-Kuṇḍalinī Sādhana

Devanagari script

चतुष्के यत्र नामार्णस्तत्स्यात्सिद्धिचतुष्ककम् । प्रादक्षिण्यात्तद्द्वितीयं साध्याख्यं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥

Transliteration

catuṣke yatra nāmārṇastatsyātsiddhicatuṣkakam | prādakṣiṇyāttaddvitīyaṃ sādhyākhyaṃ parikīrtitam || 5 ||

Translation

જે ચતુષ્કમાં નામના અક્ષરો સ્થિત હોય તે ‘સિદ્ધિ-ચતુષ્ક’ કહેવાય; તેમને પ્રદક્ષિણ (દક્ષિણાવર્ત) ક્રમે લેતાં જે બીજું ચતુષ્ક બને તે ‘સાધ્ય’ તરીકે પરિકીર્તિત છે।

Word by Word

• चतुष्के: in the group of four
• चतुष्के: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुष्क (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: सम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative locative adverb)

• नाम-अर्णः: the name-letter/syllable
• नाम-अर्णः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नाम (प्रातिपदिक) + अर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: नाम्नः अर्णः (name-syllable/letter)

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); अन्वय: तत् (that)

• स्यात्: should be
• स्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सिद्धि-चतुष्ककम्: the accomplishment-quartet
• सिद्धि-चतुष्ककम्: Karma (कर्म/न्यास्य)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक) + चतुष्कक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: सिद्धेः चतुष्ककम् (a quartet pertaining to accomplishment)

• प्रादक्षिण्यात्: from the right/clockwise (order)
• प्रादक्षिण्यात्: Apadana (अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-आ-दक्षिण्य (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) = 'from the rightward direction/clockwise order'

• तत्-द्वितीयम्: its second (one)
• तत्-द्वितीयम्: Karma (कर्म/न्यास्य)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: तस्य द्वितीयम् (its second)

• साध्य-आख्यम्: called “Sādhya”
• साध्य-आख्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: साध्य (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: साध्य इति आख्यं (named 'Sādhya')

• परिकीर्तितम्: is declared/has been stated
• परिकीर्तितम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-कीर्त् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines a precise, rule-based way of arranging the Name’s syllables into a fourfold scheme, linking correct order (prādakṣiṇya) with specific spiritual outcomes (siddhis) and a distinct category called Sādhya.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing the ‘Name’ (nāma) and its syllables as the core element, it supports nāma-centered practice—devotion expressed through disciplined mantra use rather than mere sentiment.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights technical mantra-vidhi: phonemic/letter-based arrangement (linked to Śikṣā and Vyākaraṇa concerns) and the ritual principle of rightward/clockwise sequencing (prādakṣiṇya) used in nyāsa and related procedures.