Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 17

Mārkaṇḍeya-varṇanam

The Description of Mārkaṇḍeya

पुराणसंहितां कर्त्तुं दत्तवान्वरमच्युतः । मार्कण्डेयो मुनिस्तस्मान्नारायण इति स्मृतः ॥ १७ ॥

purāṇasaṃhitāṃ karttuṃ dattavānvaramacyutaḥ | mārkaṇḍeyo munistasmānnārāyaṇa iti smṛtaḥ || 17 ||

અચ્યુતે પુરાણ-સંહિતા રચવાનો વર આપ્યો; તેથી તે મુનિ માર્કંડેય ‘નારાયણ’ તરીકે સ્મરાય છે.

पुराणसंहिताम्the Purāṇa-compilation
पुराणसंहिताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुराण-संहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया विभक्ति, एकवचन
कर्तुम्to compose
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/infinitival purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), कर्तरि (active sense)
दत्तवान्gave
दत्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (perfective active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
अच्युतःAcyuta (Vishnu)
अच्युतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मुनिःsage
मुनिः:
Karta-sāmānādhikaraṇya (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; apposition to मार्कण्डेयः
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-रूपेण अव्ययीभूत (ablatival adverbial use); हेतौ/तस्मादर्थे (therefore/from that)
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
Karta-sāmānādhikaraṇya (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; नाम (as a name)
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
स्मृतःwas known/called
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोग

Narratorial voice within the Purāṇic dialogue (contextually aligned with the Nārada–Sanatkumāra discourse)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

A
Acyuta (Vishnu)
M
Markandeya
N
Narayana

FAQs

It grounds the Purāṇic tradition in divine sanction: the Lord (Acyuta) empowers a sage to compile sacred history and dharma, showing Purāṇa as a revealed and protected vehicle of spiritual knowledge.

By centering Acyuta as the giver of grace and authority, the verse implies that sacred teaching and realization flow from the Lord’s favor—an essential Bhakti theme of dependence on Viṣṇu’s compassion.

It highlights textual transmission and compilation (saṃhitā/saṅgraha) as a disciplined tradition—supportive of Vedāṅga concerns like proper wording and preservation (especially aligned with Vyākaraṇa and Chandas in maintaining accurate scripture).