Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 2

Tithi-Nirṇaya for Vratas: Ekādaśī Rules, Saṅkrānti Punya-kāla, Eclipse Observances, and Prāyaścitta

श्रौतं स्मार्त्तं व्रतं दानं यच्चान्यत्कर्म वैदिकम् । अनिर्णीतासु तिथिषु न किंचित्फलति द्विज ॥ २ ॥

śrautaṃ smārttaṃ vrataṃ dānaṃ yaccānyatkarma vaidikam | anirṇītāsu tithiṣu na kiṃcitphalati dvija || 2 ||

હે દ્વિજ! શ્રૌત કર્મ હોય, સ્માર્ત આચાર હોય, વ્રત હોય, દાન હોય કે અન્ય કોઈ વૈદિક કર્મ—જો તિથિનું યોગ્ય નિર્ધારણ ન થયું હોય તો તેનું કશુ ફળ મળતું નથી।

śrautamVedic (śrauta)
śrautam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrauta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (प्रथमा) Ekavacana; adjectival use qualifying 'vratam/dānam/karma' (Vedic-ritual-based)
smārttamsmārta (based on smṛti)
smārttam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsmārta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; adjectival (smṛti-based)
vratamvow, observance
vratam:
Karta (कर्ता) / topic in enumeration
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana
dānamgift, charity
dānam:
Karta (कर्ता) / topic in enumeration
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana
yatwhatever
yat:
Karta (कर्ता) / correlating with 'anyat'
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; relative pronoun (यद्)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
anyatother (anything else)
anyat:
Karta (कर्ता) / item in enumeration
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; pronominal adjective used substantively
karmaact, rite
karma:
Karta (कर्ता) / item in enumeration
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana
vaidikamVedic
vaidikam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaidika (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; adjectival qualifying 'karma' (and/or the enumerated acts)
anirṇītāsuin (tithis) not determined
anirṇītāsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootanirṇīta (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī (सप्तमी) Bahuvacana; locative plural agreeing with 'tithiṣu'
tithiṣuon lunar days (tithis)
tithiṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottithi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī Bahuvacana (locative plural)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध अव्यय)
kiṃcitanything (at all)
kiṃcit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkiṃcit (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
FormNapumsaka, Prathamā Ekavacana; indefinite pronoun used substantively
phalatibears fruit, yields result
phalati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootphal (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष) Ekavacana; parasmaipada
dvijaO twice-born (brāhmaṇa)
dvija:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana (सम्बोधन) Ekavacana

Sanatkumara (teaching Narada on dharma and ritual timing)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It teaches that dharmic actions must be aligned with sacred time (kāla); without correct tithi-nirṇaya, even sincerely performed Vedic rites fail to produce their intended spiritual merit (phala).

By stressing disciplined observance—vratas, dāna, and worship done at the proper tithi—this verse supports bhakti as a regulated practice (niyama) where devotion is strengthened through correct, scripture-aligned timing.

Jyotiṣa Vedāṅga (Vedic astronomy/astrology) is central: determining the correct tithi is presented as essential for the validity and fruit of śrauta, smārta, vrata, and dāna practices.