Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 23

The Pañcarātra Vow (Haripañcaka Vrata): Observance from Śukla Ekādaśī to Pūrṇimā

Devanagari script

सर्वात्मन् सर्वभूतेश सर्वव्यापिन्सनातन । परमान्नप्रदानेन सुप्रीतो भव माधव ॥ २३ ॥

Transliteration

sarvātman sarvabhūteśa sarvavyāpinsanātana | paramānnapradānena suprīto bhava mādhava || 23 ||

Translation

હે સર્વાત્મન, સર્વભૂતેશ, સર્વવ્યાપી સનાતન માધવ! આ પરમ અન્નદાનથી અતિ પ્રસન્ન થાઓ।

Word by Word

• सर्वात्मन्: O all-self (soul of all)
• सर्वात्मन्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्वात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘सर्वं आत्मा यस्य’/‘सर्वेषामात्मा’ (epithet)

• सर्व-भूत-ईश: O lord of all beings
• सर्व-भूत-ईश: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘सर्वभूतानाम् ईशः’

• सर्व-व्यापिन्: O all-pervading one
• सर्व-व्यापिन्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + व्यापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—‘सर्वत्र व्यापी’

• सनातन: O eternal one
• सनातन: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• परम-अन्न-प्रदानेन: by the offering of excellent food
• परम-अन्न-प्रदानेन: Hetu/Karana (हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-भावसमासः—‘परमं अन्नं’ + ‘प्रदान’ (giving)

• सु-प्रीतः: well-pleased
• सु-प्रीतः: Kartṛ-predicative (कर्तृसम्बन्धि विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय) + प्रीत (कृदन्त; √प्री धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘सु’ उपसर्गार्थे ‘अत्यन्तम्’

• भव: become / be
• भव: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• माधव: O Madhava (Vishnu)
• माधव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: माधव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vishnu
• Madhava

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It affirms Vishnu as the all-pervading eternal Self and teaches that sincere anna-dāna (offering food) done in devotion becomes a direct means of pleasing Mādhava.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed here as reverent praise (stuti) joined with a loving, tangible act—offering the best food—showing that devotion is both inner remembrance and outward service.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practicality is emphasized: the dāna principle (proper offering) and the use of divine epithets in stotra—applied liturgy rather than a technical Vedāṅga like Jyotiṣa or Vyākaraṇa in this specific verse.