Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 87

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

काष्टाढ्यमदृढं सूय बहुशिल्पयुतं बुधे । चित्रयुक्तं नवं शुक्रे दृढे रम्ये गुरौ गृहम् ॥ ८७ ॥

Transliteration

kāṣṭāḍhyamadṛḍhaṃ sūya bahuśilpayutaṃ budhe | citrayuktaṃ navaṃ śukre dṛḍhe ramye gurau gṛham || 87 ||

Translation

સૂર્યના પ્રભાવમાં ઘર કાષ્ઠસમૃદ્ધ હોય છે પરંતુ બહુ દૃઢ નથી; બુધના પ્રભાવમાં અનેક શિલ્પોથી યુક્ત; શુક્રના પ્રભાવમાં નવું અને ચિત્રોથી અલંકૃત; અને ગુરુના પ્રભાવમાં દૃઢ તથા રમ્ય ગૃહ બને છે।

Word by Word

• काष्ठाढ्यम्: rich in wood/timber
• काष्ठाढ्यम्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: काष्ठ-आढ्य (प्रातिपदिक; काष्ठ + आढ्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier)

• अदृढम्: not firm
• अदृढम्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + अ- (नञ्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-प्रत्ययेन निषेध (negative)

• सूय: O Sūya (address)
• सूय: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: सूय (सम्बोधन-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• बहुशिल्पयुतम्: endowed with many crafts/works
• बहुशिल्पयुतम्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: बहु-शिल्प-युत (प्रातिपदिक; बहु + शिल्प + युत)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• बुधे: O wise one
• बुधे: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: बुध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• चित्रयुक्तम्: adorned with pictures/ornamentation
• चित्रयुक्तम्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: चित्र-युक्त (प्रातिपदिक; चित्र + युक्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• नवम्: new
• नवम्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• शुक्रे: when (the time is) Venus/Friday
• शुक्रे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन

• दृढे: in a firm (time/condition)
• दृढे: अधिकरण (Locative)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (समये/अधिकरणे)

• रम्ये: in a pleasant (time/condition)
• रम्ये: अधिकरण (Locative)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (समये/अधिकरणे)

• गुरौ: when (the time is) Jupiter/Thursday
• गुरौ: अधिकरण (Locative)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• गृहम्: a house
• गृहम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in dialogue instruction to Narada on applied Jyotisha/omens)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Surya
• Budha
• Shukra
• Guru

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames household life as part of dharma guided by Vedāṅga Jyotiṣa—showing that material outcomes (stability, beauty, craftsmanship) arise from cosmic order, encouraging disciplined, sattvic decision-making rather than randomness.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by aligning one’s actions (like building a home) with dharmic and cosmic principles, a devotee maintains order and purity in worldly duties, supporting a steady mind fit for Vishnu-bhakti and spiritual practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa applied to outcomes of construction: the verse links planetary influence (Sūrya, Budha, Śukra, Guru) with observable qualities of a dwelling—useful for selecting auspicious timing/conditions in traditional practice.