Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 111

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

लब्धस्य चापं लिप्तादि फलं शैध्र्यमिदं स्मृतम् । एतदादौ कुजादीनां चतुर्थे चैव कर्मणि ॥ १११ ॥

Transliteration

labdhasya cāpaṃ liptādi phalaṃ śaidhryamidaṃ smṛtam | etadādau kujādīnāṃ caturthe caiva karmaṇi || 111 ||

Translation

જેને (સંબંધિત) લબ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ છે, તેના માટે ‘ચાપ’ તથા ‘લિપ્ત’ વગેરે સ્થિતિઓથી જે ફળ થાય, તેને ‘શૈધ્ર્ય’ (શિથિલતા/ક્ષય) કહેવામાં આવે છે. આ મંગળ વગેરે માટે આરંભે તથા ચોથા પ્રકારના કર્મમાં પણ ઉપદેશિત છે॥

Word by Word

• लब्धस्य: of the obtained (value)
• लब्धस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: √लभ् (धातु) → लब्ध (कृदन्त)
• Form: कृदन्त-भूतकृदन्त (PPP) ‘लब्ध’ used substantively; नपुंसक/पुं-सम्भाव्य, षष्ठी एकवचन; ‘of the obtained (value)’

• च: and
• च: सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• आपम्: arc (cāpa) / arc-value
• आपम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (पाठः ‘चापं’ इति—अत्र ‘आपम्’ पृथक्कृतम्)

• लिप्त-आदि: (in) minutes etc.
• लिप्त-आदि: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लिप्त (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; तत्पुरुष: ‘लिप्तादि’ = minutes etc.; विशेषणम्

• फलम्: result/value
• फलम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• शैध्र्यम्: ‘śaidhrya’ (a computed quantity; likely correction/arc measure)
• शैध्र्यम्: सम्प्रदान/विधेय (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: शैध्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: विशेष्य/विधेय (Demonstrative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सर्वनाम

• स्मृतम्: is stated
• स्मृतम्: क्रिया (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
• Form: कृदन्त-भूतकृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘is stated/considered’

• एतत्-आदौ: beginning with this / from this onward
• एतत्-आदौ: अधिकरण (Adverbial locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: एतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव; ‘आदौ’ locative-form used adverbially: ‘beginning with this’

• कुज-आदीनाम्: of Mars and others
• कुज-आदीनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कुज (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; तत्पुरुष: ‘कुजादयः’ = Mars etc.; ‘of Mars etc.’

• चतुर्थे: in the fourth (step)
• चतुर्थे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक/पुं-सम्भाव्य, सप्तमी एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण; ‘in the fourth’ (context: fourth operation/step)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• एव: indeed/only
• एव: सम्बन्ध (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• कर्मणि: in the operation/procedure
• कर्मणि: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; अधिकरणे (locative): ‘in the operation/procedure’

Speaker

Narada (teaching within the Narada–Sanatkumara dialogue on dharma/technical results)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Kuja (Mars)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames karma-phala as rule-governed: specific conditions or indicators (like cāpa, lipta, etc.) correspond to definite outcomes (śaidhrya), encouraging disciplined, knowledge-based practice rather than guesswork.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by clarifying that worldly and ritual results follow technical laws, it steers a seeker to rely on devotion to the Supreme for liberation while using such knowledge responsibly for dharmic living.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa/Vedāṅga-style technical mapping of indicators to outcomes—here emphasizing Mars (Kuja) and procedural classification (the ‘fourth’ karma), useful for interpreting ritual/astrological results in a structured way.