Markandeya Purana — Adhyaya 58, Shloka 1
Adhyaya 58 — The Kurma-Form of Narayana: Mapping Bharata through Nakshatras, Regions, and Planetary Afflictions
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथ नद्यादिवर्णन नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । अष्टपञ्चाशोऽध्यायः—५८ । क्रौष्टुकिरुवाच भगवन् कथितं सम्यक् भवता भारतं मम । सरितः पर्वता देशा ये च तत्र वसन्ति वै ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe ’tha nadyādivarṇana nāma saptapañcāśo ’dhyāyaḥ | aṣṭapañcāśo ’dhyāyaḥ—58 | krauṣṭukir uvāca bhagavan kathitaṃ samyak bhavatā bhārataṃ mama | saritaḥ parvatā deśā ye ca tatra vasanti vai ||
આ રીતે શ્રીમાર્કંડેય પુરાણમાં ‘નદીઓ વગેરેનું વર્ણન’ નામનો સત્તાવનમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો; હવે અઠ્ઠાવનમો અધ્યાય આરંભ થાય છે. ક્રૌષ્ટુકિ બોલ્યા—હે ભગવન! તમે મને ભારતભૂમિ—તેની નદીઓ, પર્વતો, જનપદો અને ત્યાં વસતા લોકોને યોગ્ય રીતે વર્ણવ્યા છે.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The transition underscores Purāṇic pedagogy: knowledge is transmitted dialogically, with the student confirming reception before moving to a more specific inquiry.
This is structural/frame material that introduces and organizes bhūvanakośa-type description within the Purāṇic compilation.
Colophons function as ‘seams’ in oral-textual tradition, marking completed units of contemplation; the student’s recap is itself a mnemonic and ritual affirmation of learning.