Shloka 72
Adhyaya 45 — Jaimini’s Cosmological Questions and the Opening of Markandeya’s Account of Primary Creation
जलञ्च क्षिपति ब्रह्मा स तथा प्रकृतिर्विभु ।
अव्यक्तं क्षेत्रमुद्दिष्टं ब्रह्मा क्षेत्रज्ञ उच्यते ॥
jalañ ca kṣipati brahmā sa tathā prakṛtir vibhu | avyaktaṃ kṣetram uddiṣṭaṃ brahmā kṣetrajña ucyate
જેમ બ્રહ્મા જળનો ત્યાગ કરે છે તેમ મહતી પ્રકૃતિ પણ તેને બહાર વિસર્જિત કરે છે. અવ્યક્તને ‘ક્ષેત્ર’ કહેવાયું છે; અને બ્રહ્મા ‘ક્ષેત્રજ્ઞ’ કહેવાય છે.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Right knowledge distinguishes the field (objects/nature) from the knower (consciousness). This discrimination is the foundation for liberation-oriented understanding.
Sarga, with explicit tattva-doctrine explaining how creation relates to the knowing principle.
Identifying avyakta as kṣetra implies even subtle causality is ‘objectifiable’; the true kṣetrajña stands apart—pointing to a contemplative separation of witness from all layers.