Shloka 5
Adhyaya 42 — Dattatreya on the Yogic Import of Oṃ (Praṇava): Matras, Worlds, and Liberation
निर्गुणा योगिगम्यान्या चार्धमात्रोर्ध्वसंस्थिता ।
गान्धारीति च विज्ञेया गान्धारस्वरसंश्रया ॥
nirguṇā yogigamyānyā cārdhamātrordhvasaṃsthitā /
gāndhārīti ca vijñeyā gāndhārasvarasaṃśrayā
એ અર્ધમાત્રા નિર્ગુણ છે અને માત્ર યોગીઓ દ્વારા જ પ્રાપ્ત થાય છે; તે સામાન્ય ધ્વનિ-સ્તરોની ઉપર ‘અર્ધમાત્રા’ રૂપે સ્થિત રહે છે. ગાંધાર સ્વર પર આધારિત હોવાથી તેને ‘ગાંધારી’ તરીકે જાણવી જોઈએ.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The teaching emphasizes that the subtlest aspect of Oṁ (the ardha-mātrā) is beyond ordinary sensory grasp and is realized through disciplined yogic practice rather than mere recitation—urging inward refinement over external form.
Primarily connected to Dharma/Upāsanā and tattva-instruction rather than sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita; it is a philosophical-yogic excursus within the Purāṇic teaching style.
The ‘ardha-mātrā’ points to the turīya-like transcendence beyond A-U-M. Naming it ‘Gāndhārī’ and linking it to a svara encodes the doctrine that inner realization is a refined ‘nāda’ ascent—sound as a ladder to the attributeless.