Mahabharata — Svargarohana Parva, Shloka 18
पूर्ण श्रद्धाकें साथ क्रमश: कथा सुनते हुए उसे अन्ततक पूर्णरूपसे श्रवण करना चाहिये। यथाशक्ति श्रवणके लिये उद्यत रहकर मनको प्रसन्न रखे। हृदयमें हर्षसे उललसित हो मनमें संशय या तर्क-वितर्क न करे ।।
pūrṇaśraddhayā saha kramaśaḥ kathāṃ śṛṇvan tām antataḥ pūrṇarūpeṇa śravaṇaṃ kuryāt | yathāśakti śravaṇāya udyataḥ san manaḥ prasannaṃ rakṣet | hṛdaye harṣeṇa ullasitaḥ san manasi saṃśayaṃ vā tarka-vitarkaṃ na kuryāt || satyārjavavrato dāntaḥ śuciḥ śaucasamanvitaḥ | śraddadhāno jitakrodho yathā sidhyati tac chṛṇu ||
વૈશંપાયન બોલ્યા—પૂર્ણ શ્રદ્ધાથી ક્રમે ક્રમે આ કથા સાંભળીને અંત સુધી સંપૂર્ણ રીતે શ્રવણ કરવું જોઈએ. યથાશક્તિ શ્રવણ માટે ઉદ્યત રહી મનને પ્રસન્ન રાખવું; હૃદય આનંદથી ઉલ્લસિત રાખીને સંશય કે તર્ક-વિતર્ક ન કરવો. જે શ્રોતા સત્ય અને સરળતાના વ્રતમાં સ્થિત, ઇન્દ્રિયદમન કરનાર, શુચિ અને શૌચાચારથી સંપન્ન, શ્રદ્ધાવાન અને ક્રોધજિત હોય—તેને કેવી રીતે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે, તે હું કહું છું; સાંભળો।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the discipline of listening to sacred narrative: hear it fully and sequentially with faith, mental clarity, joy, and without skeptical quarrelling; cultivate truthfulness, straightforwardness, self-restraint, purity/cleanliness, faith, and mastery over anger to gain spiritual fruition (siddhi).
Vaiśampāyana pauses the storyline to instruct the audience on the proper inner attitude and ethical qualifications of a hearer, framing the act of listening itself as a dharmic practice that yields ‘siddhi’ when done rightly.