Shloka 5
पितृयज्ञे नारायणतत्त्वम् — The Nārāyaṇa Grounding of Ancestral Offerings
Devanagari script
स ददर्श तदा5>त्मानं सर्वसंगविनि:सृतम् । प्रजहास ततो हासं शुक: सम्प्रेक्ष्य तत्परम्,उस समय उन्होंने सब प्रकारके संगोंसे रहित आत्माका दर्शन किया। उस परमतत्त्वका साक्षात्कार करके शुकदेवजी जोर-जोरसे हँसने लगे
Transliteration
sa dadarśa tadā ātmānaṃ sarvasaṅga-viniḥsṛtam | prajahāsa tato hāsaṃ śukaḥ samprekṣya tatparam ||
Translation
ત્યારે તેમણે સર્વ પ્રકારના સંગોથી સંપૂર્ણ નિઃસંગ થયેલી આત્માને દર્શી. તે પરમતત્ત્વનો સાક્ષાત્કાર થતાં જ શુકદેવ વારંવાર હાસ્યથી હસી પડ્યા.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
आत्मानम्the Self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वसङ्गविनिःसृतम्gone out from all attachments
सर्वसङ्गविनिःसृतम्:
TypeAdjective
Rootसर्वसङ्गविनिःसृत
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रजहासlaughed forth
प्रजहास:
TypeVerb
Rootहस्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
ततःthereupon/from that
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः
हासम्laughter
हासम्:
Karma
TypeNoun
Rootहास
FormMasculine, Accusative, Singular
शुकःŚuka
शुकः:
Karta
TypeNoun
Rootशुक
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्प्रेक्ष्यhaving beheld/after seeing
सम्प्रेक्ष्य:
TypeVerb
Rootसम् + प्र + ईक्ष्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
तत्परम्intent on that; devoted to that
तत्परम्:
TypeAdjective
Rootतत्पर
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaŚ
Śuka (Śukadeva)Ā
Ātman (the Self)T
Tatparam (the Supreme Reality)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes