Shloka 7
पूर्णचन्द्रमिव व्योम्नि तुषारावृतमण्डलम् | रेणुध्वस्तं दीर्घभुजं मातड्रमिव विक्रमे
pūrṇacandram iva vyomni tuṣārāvṛtamaṇḍalam | reṇudhvastam dīrghabhujaṃ mātaṅgam iva vikrame ||
સંજય બોલ્યો—જાણે આકાશમાં પૂર્ણચંદ્રનું મંડળ શિયાળાની ધુમ્મસથી ઢંકાઈ ગયું હોય; જાણે સમરમાં ઉન્મત્ત મહાગજ—દીર્ઘભુજ, પરાક્રમી—હવે ધૂળથી મલિન થયો હોય. તે ક્ષણે દુર્યોધનની સ્થિતિ એવી જ હતી—તેનું પૂર્વ તેજ ઢંકાઈ ગયું અને યુદ્ધની કઠોર સત્યતાએ તેનો અભિમાન નમાવ્યો.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores impermanence and the moral leveling power of war: outward splendor and pride can be suddenly obscured, just as the full moon’s brilliance is hidden by mist. Valor exists, yet circumstances and consequences can reduce even the mighty to a humbled state.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana—once radiant and formidable—now appears dust-covered and diminished amid the battle’s turmoil, described through vivid similes of a mist-veiled full moon and a powerful elephant in combat.