यदृच्छया निपतितं चक्रमादित्यगोचरम् । महावातसमुत्थेन संशुष्कमिव सागरम्
sañjaya uvāca |
yadṛcchayā nipatitaṃ cakram ādityagocaram |
mahāvātasamutthena saṃśuṣkam iva sāgaram |
સંજય બોલ્યો—જાણે અચાનક દૈવયોગે સૂર્યનું ચક્ર પોતાના માર્ગથી પડી ગયું હોય, જાણે મહાવાયુથી સમુદ્ર સૂકી ગયો હોય—એવી જ દશા તે ક્ષણે દુર્યોધનની હતી. દૈવ અને યુદ્ધફળે તેની તેજસ્વિતા અને આત્મવિશ્વાસ તૂટી પડ્યા; તેનું બળ નિષ્ફળ બન્યું હતું.
संजय उवाच
The verse uses cosmic similes to show how pride and power can collapse suddenly; in war, adharma-driven ambition meets inevitable reversal, highlighting impermanence and the moral weight of karma.
Sañjaya describes the scene with striking comparisons—sun’s disc fallen, ocean dried by a gale—to convey the shock and ruin visible in Duryodhana’s condition at that moment.