Shloka 193
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
न युक्तमेतत् समरे त्वयि तिष्ठति भारत । “भारत! हमलोगोंके देखते-देखते मद्रदेशकी यह सेना क्यों मारी जाती है? तुम्हारे रहते ऐसा कदापि नहीं होना चाहिये
na yuktam etat samare tvayi tiṣṭhati bhārata |
હે ભારત! તું સમરમાં અડગ ઊભો હોય ત્યારે આ યોગ્ય નથી. અમારી નજર સામે મદ્રદેશની સેના કેમ કાપી નાખવામાં આવે? તું હાજર હોય ત્યારે આવું કદી થવું ન જોઈએ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse stresses the ethical and royal duty of a capable leader in war: when a protector is present, allowing allies to be destroyed is ‘not proper’ (na yuktam). It frames battlefield conduct in terms of responsibility, honor, and kṣatriya-dharma.
Sañjaya reports a rebuke/appeal directed to a Kuru leader addressed as ‘Bhārata’: the speaker protests that it is unfitting for the Madra forces to be slain while that leader remains on the field, implying a failure of protection or command.