Shloka 18
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
mahātā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā | hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān || vṛto bharataśārdūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—પછી ભરતવંશનો વાઘ, શત્રુઓના શોકને વધારનાર મહાપ્રતાપી ભીમસેન, શત્રુરાજ્યોને રौંદી નાખનાર મહાબલચક્રથી ઘેરાઈ, હાથી-ઘોડા-રથોથી ભરપૂર અને કવચ-શસ્ત્રોથી સજ્જ સેનાસહ ધર્મરાજની આજ્ઞાથી પૂર્વ દિશા જીતવા નીકળ્યો।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames military action as an instrument of rajadharma: when undertaken under rightful command and for establishing sovereignty, force is portrayed as legitimate statecraft—though it inevitably produces suffering for opponents, underscoring the moral weight of political power.
Vaiśampāyana describes a leading Bharata hero (identified in the Gītā Press context as Bhīmasena) departing with a huge, well-equipped army—elephants, horses, and chariots—to subdue hostile kingdoms as part of the wider campaign of conquest.