Shloka 17
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
vaiśampāyana uvāca |
mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā |
hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān ||
vṛto bharataśārṭūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—જનમેજય! એ જ સમયે શત્રુઓના શોકને વધારનાર, ભરતવંશનો વાઘ સમો મહાપ્રતાપી ભીમસેન ધર્મરાજની આજ્ઞા લઈને, શત્રુના રાજ્યોને કચડી નાખનાર, હાથી-ઘોડા-રથોથી પરિપૂર્ણ અને કવચાદિથી સજ્જ વિશાળ સેનાસહ પૂર્વ દિશા જીતવા માટે પ્રસ્થાન કર્યો।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames warfare within rajadharma: force is legitimate when exercised under rightful command and for the ordered expansion or consolidation of a kingdom, emphasizing disciplined preparedness (daṃśita) and responsibility rather than personal vendetta.
Vaiśampāyana describes a leading Kuru hero, attended by a fully equipped, elephant-horse-chariot army, departing to crush hostile realms—specifically as part of the campaign to bring the eastern direction under control.