Shloka 11
उत्तङ्कोपाख्यानम् — Maṇi-Kuṇḍala Retrieval and Entry into Nāgaloka
Chapter 57
Devanagari script
सौदास उवाच यदि मत्तस्तवायत्तो गुर्वर्थ: कृत एव सः । यदि चासिसि प्रतिग्राह्मु: साम्प्रतं तद् वदस्व मे
Translation
સૌદાસે કહ્યું— બ્રહ્મન્! જો તમારી ગુરુદક્ષિણા મારી અધિન હોય, તો તે પૂર્ણ થઈ ગઈ એમ જ માનો. અને જો તમે મને દાન આપવા યોગ્ય માનો, તો અત્યારે કહો— હું તમને શું આપું?
Word by Word
सौदासःSaudāsa (the king)
सौदासः:
Karta
TypeNoun
Rootसौदास
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
मत्तःfrom me
मत्तः:
Apadana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Ablative, Singular
तवof you / your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
आयत्तःdependent (on), under control
आयत्तः:
TypeAdjective
Rootआयत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
गुरु-अर्थःteacher's fee / guru's due (gurudakṣiṇā)
गुरु-अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootगुर्वर्थ (गुरु + अर्थ)
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतःdone, fulfilled
कृतः:
TypeVerb
Rootकृत (कृ)
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सःthat / it
सः:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रतिग्राह्यःfit to accept (a gift)
प्रतिग्राह्यः:
TypeAdjective
Rootप्रतिग्राह्य (प्रति + ग्रह्)
FormMasculine, Nominative, Singular
साम्प्रतम्now, at present
साम्प्रतम्:
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रत
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वदस्वtell (me)
वदस्व:
TypeVerb
Rootवद्
FormImperative, Second, Singular
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
Speaker
सौदास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes