Shloka 7
Sāttvika-vṛtta-kathana (Brahmā on the Conduct of Sattva) — Chapter 38
हर्षस्तुष्टिविस्मयश्व विनय: साधुवृत्तिता । शान्तिकर्मणि शुद्धिश्व शुभा बुद्धिर्विमोचनम्
harṣas tuṣṭi-vismayaś ca vinayaḥ sādhu-vṛttitā | śānti-karmaṇi śuddhiś ca śubhā buddhir vimocanam | viśvāsaḥ lajjā titikṣā tyāgaḥ pavitratā alasyarahitatā komalatā moha-abhāvaḥ prāṇiṣu dayā paiśunya-avarjanam harṣaḥ santoṣaḥ agarvitā vinayaḥ sad-vyavahāraḥ śānti-karmaṇi śuddha-bhāvena pravṛttiḥ uttamā buddhiḥ āsakti-vimuktiḥ jagad-bhoga-vairāgyam brahmacaryam sarva-tyāgaḥ nirmamatā phala-kāmanā-abhāvaḥ dharmasya nityānuvartanam—etāni sarvāṇi sattva-guṇasya kāryāṇi
વાયુએ કહ્યું— હર્ષ, સંતોષ, વિસ્મય, વિનય અને સાધુવૃત્તિ; શાંતિ-કર્મમાં શુદ્ધતા; શુભ અને વિવેકી બુદ્ધિ તથા વિમોચન—અને સાથે વિશ્વાસ, લજ્જા, તિતિક્ષા, ત્યાગ, શુચિતા, આળસનો અભાવ, કોમળતા, મોહનો અભાવ, સર્વ ભૂતો પ્રત્યે દયા અને પરનિંદા/ચુગલીથી વિરતિ; તેમજ પ્રસન્નતા, તૃપ્તિ, ગર્વહીનતા, સદ્વ્યવહાર, શુદ્ધ સંકલ્પથી શાંતિધર્મના કર્તવ્યોમાં પ્રવૃત્તિ, ઉત્તમ સમજ, આસક્તિથી મુક્તિ, ભોગોમાં વૈરાગ્ય, બ્રહ્મચર્ય, સર્વત્યાગ, નિર્મમતા, ફળાકાંક્ષા ન રાખવી અને ધર્મનું અવિરત પાલન—આ બધું સત્ત્વગુણનાં જ પરિણામ અને પ્રગટ રૂપ છે.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse lists the characteristic outcomes of sattva-guṇa: clarity and harmony expressed as joy, humility, compassion, purity of intention, disciplined conduct, dispassion, non-possessiveness, and action without craving for results—culminating in liberation-oriented living.
Vāyu (the wind-god) is instructing the listener by enumerating ethical and psychological qualities, identifying them as the manifestations of sattva among the three guṇas, thereby guiding conduct toward peace and freedom from attachment.