Shloka 8
Sāttvika-vṛtta-kathana (Brahmā on the Conduct of Sattva) — Chapter 38
उपेक्षा ब्रह्मचर्य च परित्यागश्न सर्वश: | निर्ममत्वमनाशीष्ट्वमपरिक्षतधर्मता
vāyudeva uvāca | upekṣā brahmacaryaṃ ca parityāgaś ca sarvaśaḥ | nirmamatvam anāśiṣṭvam aparīkṣata-dharmatā || viśvāsaḥ lajjā titikṣā tyāgaḥ pavitratā ālasya-rahitatā komalatā moha-abhāvaḥ prāṇiṣu dayā paiśunya-avarjanam harṣaḥ santoṣaḥ agarvitā vinayaḥ sadvṛttam śānti-karmaṇi śuddha-bhāvena pravṛttiḥ uttamā buddhiḥ āsakti-vimokṣaḥ jagad-bhogeṣu udāsīnatā brahmacaryam sarva-tyāgaḥ nirmamatā phala-kāmanā-rahitatā dharmasya nirantara-pālanam—etāni sarvāṇi sattva-guṇasya kāryāṇi ||
વાયુદેવે કહ્યું—ઉપેક્ષા, બ્રહ્મચર્ય અને સર્વથા ત્યાગ; નિર્મમતા, ફળની ઇચ્છાનો અભાવ અને ધર્મમાં અડગ સ્થિરતા; વિશ્વાસ, લજ્જા, તિતિક્ષા, દાનશીલતા, પવિત્રતા, આળસનો અભાવ, કોમળતા, મોહનો અભાવ; પ્રાણીઓ પર દયા, પરનિંદા/ચુગલીનો ત્યાગ, હર્ષ, સંતોષ; ગર્વરહિત વિનમ્રતા, વિનય, સદ્વર્તન; શાંતિકર્મોમાં શુદ્ધ ભાવથી પ્રવૃત્તિ, ઉત્તમ બુદ્ધિ, આસક્તિથી મુક્તિ, જગતના ભોગોમાં ઉદાસીનતા; સંયમ, સર્વત્યાગ, અપરીગ્રહ, નિષ્કામતા અને ધર્મનું નિરંતર પાલન—આ બધાં સત્ત્વગુણનાં લક્ષણ અને કાર્ય છે.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse lists ethical and psychological traits—self-restraint, non-possessiveness, purity, compassion, humility, detachment, and acting without craving results—as the defining manifestations of sattva-guṇa (the quality of clarity and goodness) and urges steady adherence to dharma.
Vāyudeva is speaking as a teacher, characterizing sattva by enumerating its observable virtues, thereby guiding the listener toward a sattvic way of life grounded in renunciation, peace-oriented conduct, and continuous righteousness.