Shloka 13
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
Devanagari script
अपि पुत्र जिता लोका: शुभास्ते स्वेन कर्मणा | दिष्ट्या चासि पुन: प्राप्तो न हि ते मानुषं वपु:
Translation
પુત્ર! શું તું પોતાના કર્મથી શુભ લોકોને જીત્યો છે? મારા સૌભાગ્યથી તું ફરી અહીં આવ્યો છે. તારો આ દેહ માનવદેહ જેવો નથી—તે તો દિવ્ય ભાવને પ્રાપ્ત થયો છે.
Word by Word
अपिindeed / also / (interrog.) whether
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पुत्रO son
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
जिताःconquered / won
जिताः:
TypeVerb
Rootजि
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
लोकाःworlds / realms
लोकाः:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Plural
शुभाःauspicious / blessed
शुभाः:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Nominative, Plural
तेfor you / to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
स्वेनby one’s own
स्वेन:
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
कर्मणाby (your) deed(s) / action
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
दिष्ट्याby good fortune / luckily
दिष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootदिष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent Indicative, Second, Singular, Parasmaipada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
प्राप्तःreturned / arrived
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेyour
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
मानुषम्human
मानुषम्:
TypeAdjective
Rootमानुष
FormNeuter, Nominative, Singular
वपुःbody / form
वपुः:
TypeNoun
Rootवपुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes