Shloka 5
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
Devanagari script
युधिछिर उवाच न ब्राह्मणं परीक्षेत दैवेषु सततं नर: । कव्यप्रदाने तु बुधा: परीक्ष्यं ब्राह्मणं विदु:
Translation
યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—પિતામહ! વિદ્વાનો કહે છે કે દેવકાર્યમાં મનુષ્યે કદી બ્રાહ્મણની પરીક્ષા ન કરવી; પરંતુ શ્રાદ્ધમાં કવ્ય-પ્રદાન સમયે બ્રાહ્મણની પરીક્ષા કરવી જોઈએ એમ માને છે—તેનું કારણ શું?
Word by Word
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
परीक्षेतshould examine/test
परीक्षेत:
TypeVerb
Rootपरीक्ष्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
दैवेषुin divine rites (acts for the gods)
दैवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदैव
FormNeuter, Locative, Plural
सततम्always
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
कव्यप्रदानेin the offering of śrāddha-food (to ancestors)
कव्यप्रदाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकव्य-प्रदान
FormNeuter, Locative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
बुधाःthe wise (people)
बुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Plural
परीक्ष्यम्to be examined; examinable
परीक्ष्यम्:
TypeAdjective
Rootपरीक्ष्य
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
विदुःknow; consider
विदुः:
TypeVerb
Rootविद्
FormPerfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes