Shloka 47
अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
ऋग्भिर्यमनुशासन्ति तत्त्वे कर्मणि बहवृचा:
ṛgbhir yam anuśāsanti tattve karmaṇi bahvṛcāḥ | yajurvedake vidvān tātchika yajñakarmameṃ ṛgvedake mantroṃdvārā jinkī mahimākā gān karate haiṃ, yajurvedake jñātā dvija yajñameṃ yajurmantroṃdvārā dakṣiṇāgni, gārhapatya aura āhavanīya—ina trividh rūpoṃ se jānane-yogya jin mahādevajīke uddheśyase āhuti dete haiṃ tathā śuddha buddhise yukta sāmavedake gānevāle vidvān sāma-mantroṃdvārā jinkī stuti gāte haiṃ, atharvavedī brāhmaṇa ṛta, satya evaṃ parabrahma-gāmase jinkī stuti karate haiṃ, jo yajñake parama kāraṇa haiṃ, ve hī ye parameśvara samasta yajñoṃke paramapati māne gaye haiṃ
વાયુએ કહ્યું—ઋગ્વેદના બહ્વૃચ વિદ્વાનો તત્ત્વ અને કર્મના યથાર્થ સિદ્ધાંતોમાં ઋગ્મંત્રો દ્વારા તેમનું ઉપદેશ અને સ્તુતિ કરે છે. યજુર્વેદના જ્ઞાતા દ્વિજ યજ્ઞમાં યજુઃસૂત્રોથી તેમને આહુતિ અર્પે છે અને તેમને જ દક્ષિણાગ્નિ, ગાર્હપત્ય અને આહવનીય—આ ત્રિવિધ પવિત્ર અગ્નિરૂપે ઓળખે છે. શુદ્ધબુદ્ધિ સામગાયક સામસ્વરો દ્વારા તેમની પ્રશંસા ગાય છે. અથર્વવેદી બ્રાહ્મણો ઋત, સત્ય અને પરબ્રહ્મગામી માર્ગ દ્વારા તેમની સ્તુતિ કરે છે. કારણ કે તેઓ યજ્ઞના પરમ કારણ છે, તેથી તેઓ જ સર્વ યજ્ઞોના પરમ સ્વામી અને અધિપતિ માનવામાં આવ્યા છે.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
All Vedic paths—hymn (Ṛg), formula (Yajus), chant (Sāman), and Atharvan praise grounded in Ṛta and Satya—converge on one supreme divine reality identified here with Mahādeva/Parameśvara, who is presented as the ultimate cause and lord of every sacrifice.
Vāyu is describing how different Vedic specialists worship and praise the same supreme deity through their respective liturgical modes, emphasizing the unity of sacrificial worship and establishing Mahādeva as the presiding lord of all yajñas.